Iran War Live Update: अमेरिकेने सलग सहाव्या रात्री इराणवर मोठा हवाई हल्ला केला. अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने (CENTCOM) सांगितले की, लढाऊ विमाने, ड्रोन आणि युद्धनौकांनी इराणच्या अनेक लष्करी तळांवर हल्ला केला. भारताच्या अब्जावधी डाॅलर गुंतवणूक असलेल्या चाबहार बंदरावरही क्षेपणास्त्र हल्ला झाला. इराणी वृत्तसंस्था ‘मेहर’नुसार, बंदराच्या सागरी नियंत्रण टॉवरला लक्ष्य करण्यात आले. गेल्या आठवड्यात या टॉवरवरील हा तिसरा हल्ला आहे. सेंटकॉमने सांगितले की, या हल्ल्यांमध्ये किनारी निगराणी केंद्रे, हवाई संरक्षण प्रणाली, लष्करी रसद आणि सागरी लष्करी तळांना लक्ष्य करण्यात आले होते.
चाबहार बंदराच्या नियंत्रण टॉवरचे नुकसान
इराणच्या चाबहार बंदरातील नियंत्रण टॉवर अमेरिकेच्या हवाई हल्ल्यात खराब झाला आहे. अमेरिकेचे संरक्षण सचिव पीट हेगसेथ यांनी टॉवरचा एक फोटो शेअर केला. इराणी सरकारी माध्यमांनी चाबहारवरील तिसऱ्या अमेरिकन हल्ल्याची पुष्टी केली, परंतु नियंत्रण टॉवरच्या नुकसानीवर कोणतीही टिप्पणी केली नाही. इराणच्या मते, हा टॉवर बंदरातील व्यापारी जहाजांवर निगराणी ठेवत होता.
गेल्या 24 तासांतील 5 प्रमुख घडामोडी…
1. अमेरिकन सैनिकांची कत्तल केली जाईल: इराणचे खासदार बेहनम सैदी यांनी अमेरिकेला धमकी दिली आहे की, जर अमेरिकेने इराणवर जमिनीवरून हल्ला केला, तर अमेरिकन सैनिकांची कत्तल केली जाईल.
2. बाब अल-मंदेब सामुद्रधुनीमध्ये धोका वाढला: इराणने येमेनच्या हौथी बंडखोरांना सांगितले आहे की, जर अमेरिकेने इराणच्या वीज पायाभूत सुविधांवर हल्ला केला, तर बाब अल-मंदेब सामुद्रधुनी बंद होण्यासाठी तयार राहावे.
3. होर्मुझ सामुद्रधुनीतून केवळ 9 जहाजे गेली: सागरी डेटा कंपनी केप्लरच्या आकडेवारीनुसार, मंगळवारी 13 जहाजे गेली होती, तर बुधवारी होर्मुझ सामुद्रधुनीतून केवळ 9 जहाजे गेली.
4. होर्मुझमध्ये भारतीय खलाशी तैनात केले जाणार नाहीत: भारत सरकारने होर्मुझ सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या जहाजांवर भारतीय खलाशांची तैनाती स्थगित करण्याचे आदेश दिले आहेत.
5. कुवेत आणि बहरीनमधील अमेरिकी तळांवर ड्रोन हल्ले: इराणने कुवेत आणि बहरीनमधील अमेरिकी लष्करी तळांवर ड्रोन हल्ले केले.
चाबहार बंदराचे भारतासाठी महत्त्व
- इराणमधील चाबहार बंदर भारतासाठी रणनीतिक आणि आर्थिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
- पाकिस्तानला वळसा: या बंदरामुळे पाकिस्तानला वगळून भारताला थेट अफगाणिस्तान आणि मध्य आशियाई देशांपर्यंत व्यापाराचा मार्ग उपलब्ध होतो.
- ग्वादरला प्रत्युत्तर: पाकिस्तानमधील चीन-विकसित ‘ग्वादर बंदराला’ शह देण्यासाठी भारतासाठी हे केंद्र महत्त्वाचे आहे.
- व्यापार कॉरिडोअर: हे बंदर ‘इंटरनॅशनल नॉर्थ-साउथ ट्रान्सपोर्ट कॉरिडोअर’ (INSTC) चा मुख्य भाग असून याद्वारे रशियापर्यंत थेट कनेक्टिव्हिटी मिळते.
भारताची गुंतवणूक
भारताने मे 2024 मध्ये इराणसोबत 10 वर्षांचा ऐतिहासिक करार केला होता. या प्रकल्पांतर्गत बंदर उपकरणांच्या खरेदीसाठी भारताने आपली 120 दशलक्ष डॉलर्स (अंदाजे ₹1,130 कोटी) ची संपूर्ण आर्थिक वचनबद्धता यशस्वीपणे पूर्ण केली आहे. यानंतर, केंद्रीय अर्थसंकल्पात या प्रकल्पासाठी कोणतीही अतिरिक्त नवीन तरतूद करण्यात आलेली नाही.
सद्यस्थिती काय आहे?
- अमेरिकी निर्बंधांचे आव्हान: अमेरिकेने इराणवर लादलेल्या कडक नियमांमुळे आणि निर्बंधांमुळे भारतासमोरील अडचणी वाढल्या आहेत.
- हक्क हस्तांतरणाचा विचार (‘प्लॅन-बी’): निर्बंधांचे धोके टाळण्यासाठी भारत सरकार ‘इंडिया पोर्ट्स ग्लोबल लिमिटेड’ (IPGL) मधील आपला हिस्सा तात्पुरता एका स्थानिक इराणी संस्थेकडे हस्तांतरित करण्याचा विचार करत आहे. जेणेकरून भविष्यात निर्बंध उठल्यावर भारताला त्याचे संचालन हक्क पुन्हा मिळतील.
- सुरक्षेचा तणाव: नुकत्याच झालेल्या प्रादेशिक संघर्षात आणि भू-राजकीय तणावादरम्यान या भागातील व्यावसायिक अनिश्चितता वाढली असून, भारताकडून चीनच्या संभाव्य घुसखोरीवर बारीक लक्ष ठेवले जात आहे.
इतर महत्वाच्या बातम्या
Pankaja Munde Special Report : मीच बीडची खरी पालक,पंकजा मुंडेंच्या विधानाने राजकीय वातावरण तापले
