Heatwave in Across Europe: युरोप सध्या विक्रमी उष्णतेच्या लाटेचा सामना करत आहे. तीव्र उष्णतेमुळे फ्रान्समध्ये जवळपास 1 हजार अतिरिक्त मृत्यूंची नोंद झाली आहे. आरोग्य संस्थेने रविवारी दिलेल्या माहितीनुसार, हे मृत्यू 24 जून ते 27 जून दरम्यान झाले आहेत. या अतिरिक्त मृत्यूंमुळे, गेल्या काही वर्षांतील सरासरी मृत्यूसंख्येपेक्षा यावेळी अंदाजे 1 हजारहून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आहे. सरकारने अद्याप मागील किंवा या कालावधीतील अचूक आकडेवारी जाहीर केलेली नाही. अधिकाऱ्यांच्या मते, 85 टक्के मृत्यू हे वृद्ध व्यक्तींचे होते आणि बहुतेक मृत्यू घरीच झाले. राजधानी पॅरिस आणि आसपासच्या परिसरात ही प्रकरणे विशेषतः जास्त होती. दरम्यान, जर्मनी, स्पेन, ब्रिटन, डेन्मार्क, इटली आणि स्वित्झर्लंडसह 16 देशांमधील तापमानाने अनेक दशकांपूर्वीचे विक्रम मोडले आहेत.
युरोपीय देशांमधील उष्णतेची स्थिती
एएफपी (AFP) या वृत्तसंस्थेच्या अंदाजानुसार, रविवारी युरोपमधील अंदाजे 191 दशलक्ष लोकांना 35 अंश सेल्सिअस किंवा त्याहून अधिक तापमानाचा सामना करावा लागला. काही ठिकाणी रस्ते वितळत होते, इतर ठिकाणी शाळा बंद कराव्या लागल्या, तर इतर ठिकाणी मोठ्या प्रमाणात वणवे पेटले. शास्त्रज्ञांच्या मते, युरोपमधील तापमान जागतिक सरासरीपेक्षा अधिक वेगाने वाढत आहे. भविष्यात, अशा उष्णतेच्या लाटा अधिक वारंवार येतील आणि जास्त काळ टिकतील.
ब्रिटनमध्ये उष्णतेचा विक्रम तीन वेळा मोडला
ब्रिटनच्या इतिहासात प्रथमच, सलग तीन दिवस ‘रेड वॉर्निंग’ जारी करण्यात आला आहे. या आठवड्यात 50 वर्षांपूर्वीचा जून महिन्यातील विक्रम (35.6°C) तीन वेळा मोडला गेला. दक्षिण इंग्लंडमध्ये तापमान 36.4°C पर्यंत पोहोचले, जो जून महिन्यातील एक नवीन विक्रम आहे. ब्रिटनच्या इतिहासातील सर्वाधिक तापमान 40.3°C आहे, जे जुलै 2022 मध्ये नोंदवले गेले होते. हा विक्रम यावर्षी मोडला जाऊ शकतो, असे मानले जात आहे. उष्णतेमुळे विजेची मागणी 45 वर्षांतील उच्चांकावर पोहोचली आहे. उष्माघात आणि श्वसनाच्या समस्यांनी ग्रस्त असलेल्या रुग्णांची संख्या अचानक वाढली आहे, ज्यामुळे अनेक मोठ्या रुग्णालयांना आणीबाणी जाहीर करावी लागली आहे. ब्रिटनमधील 1 हजारहून अधिक शाळा बंद करण्यात आल्या आहेत. काँक्रीट आणि कालबाह्य तंत्रज्ञानाने बांधलेले वर्ग इतके गरम झाले आहेत की मुलांना आणि शिक्षकांना त्यात बसणे कठीण झाले आहे. उष्णतेमुळे लोखंडी रेल्वे रुळ प्रसरण पावत आहेत, ज्यामुळे ते वाकण्याचा धोका वाढत आहे. यामुळे रेल्वेगाड्यांवर कडक वेगमर्यादा (ताशी 60 मैल) लागू करण्यात आली आहे. शिवाय, पाण्याची बचत करण्यासाठी अनेक भागांमध्ये होसपाईप वापरण्यावर बंदी घालण्यात आली आहे.
स्पेन : युरोपमधील सर्वाधिक उष्णता
स्पेनमध्ये सध्या युरोपमधील सर्वाधिक तापमान अनुभवले जात आहे. अंदुजार शहरात 45.1 अंश सेल्सिअस तापमान नोंदवले गेले आहे. उत्तरेकडील बिलबाओ शहरात 42.7 अंश सेल्सिअस या विक्रमी उच्च तापमानाची नोंद झाली, ज्यामुळे जून महिन्याचा आतापर्यंतचा विक्रम मोडला गेला. उष्णतेमुळे गेल्या चार दिवसांत देशात 200 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आहे. तीव्र दुष्काळ आणि प्रचंड उष्णतेमुळे स्पेनमध्ये मोठ्या प्रमाणात वणवे पेटले आहेत. आग विझवण्यासाठी अग्निशमन दल अहोरात्र काम करत असून, अनेक शहरे रिकामी करावी लागली आहेत.
जर्मनीत इतिहासातील सर्वाधिक तापमान
जर्मनीतील ड्राउविट्झ शहरात शनिवारी 41.5 अंश सेल्सिअस तापमानाची नोंद झाली. जर्मनीच्या इतिहासात आतापर्यंत नोंदवलेले हे सर्वाधिक तापमान आहे. दरम्यान, कुबशुट्झ शहरात रात्रीचे तापमान 294 अंश सेल्सिअसच्या खाली आले नाही. सुमारे 150 वर्षांपूर्वी नोंदी सुरू झाल्यापासून देशातील ही सर्वात उष्ण रात्र होती. उष्णता इतकी तीव्र आहे की अनेक महामार्ग वितळले आहेत आणि त्यांना तडे गेले आहेत, त्यामुळे ते बंद करावे लागले आहेत. सुरक्षिततेच्या कारणास्तव जर्मनीतील अनेक क्रीडा स्पर्धा, संगीत महोत्सव आणि संगीत कार्यक्रम रद्द किंवा पुढे ढकलण्यात आले आहेत.
थंड देशात तापमान 37 अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचले
जर्मनीचा शेजारी देश, डेन्मार्क, त्याच्या थंड हवामानासाठी ओळखला जातो. यावर्षी, तेथेही इतिहासात अभूतपूर्व उष्णतेची लाट आली आहे. शनिवारी, तापमान 37 अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचले. 1874 मध्ये नोंदी ठेवण्यास सुरुवात झाल्यापासून डेन्मार्कमध्ये नोंदवलेले हे सर्वाधिक तापमान आहे. डेन्मार्कचे रस्ते वितळत आहेत, त्यामुळे त्यांची होणारी झीज रोखण्यासाठी अवजड वाहनांवर निर्बंध घालण्यात आले आहेत. उष्णतेपासून वाचण्यासाठी लाखो स्थानिक आणि पर्यटकांनी कोपनहेगनच्या प्रसिद्ध अमागर बीचवर आणि देशभरातील इतर किनारपट्टीच्या भागांमध्ये गर्दी केली. परिस्थिती अशी होती की, थंड पाण्यात डुबकी मारून उष्णतेपासून वाचण्यासाठी समुद्रकिनाऱ्यावर पाय ठेवण्यासही जेमतेम जागा शिल्लक होती.
फ्रान्स: इतिहासातील सर्वात उष्ण दिवस
फ्रान्समधील पिसोस शहरात 44.3°C तापमानाची नोंद झाली. राष्ट्रीय सरासरी तापमान 30°C च्या वर गेल्याने, हा फ्रान्समधील आतापर्यंतचा सर्वात उष्ण दिवस ठरला. येथील रात्रीचे सरासरी तापमान 22°C च्या खाली आले नाही. रेल्वे रुळांवरून उष्णता पसरत असल्याने रेल्वेगाड्या थांबवण्यात आल्या आहेत आणि वीजपुरवठा खंडित झाल्यामुळे 50,000 घरांचा वीजपुरवठा खंडित झाला आहे. फ्रान्समध्ये सरकारने सार्वजनिक ठिकाणी मद्यपान करण्यास बंदी घातली आहे. तीव्र उष्णतेमुळे 1,350 हून अधिक शाळा बंद करण्यात आल्या आहेत.
इतर महत्वाच्या बातम्या
Anandache Paan : ‘खोचक रेषा’ या पुस्तकाच्या निमित्ताने लेखक अभिमन्यू कुलकर्णी यांच्यासोबत गप्पा
