उन्हाळ्यात AC कुलिंग करत नसेल, तर मेकॅनिक अनेकदा गॅस संपल्याचे सांगून हजारो रुपये उकळतात. वास्तविक पाहता, AC चा गॅस कधीही स्वतःहून संपत नाही किंवा कालबाह्य होत नाही. कुलिंग कमी होण्यामागे गळती किंवा इतर तांत्रिक बिघाड असू शकतो. त्यामुळे मेकॅनिकला बोलावण्यापूर्वी काही गोष्टी स्वतः तपासून घेणे आवश्यक आहे. चला तर मग जाणून घेऊया.
गॅसच्या नावाखाली फसवणूक
आज आम्ही तुम्हाला काही सोपे मार्ग आणि महत्त्वाच्या गोष्टी सांगणार आहोत, जेणेकरून तुम्ही स्वत: ला समजू शकाल की तुमच्या AC चा गॅस खरोखरच कमी आहे किंवा तुम्हाला फसवले जात आहे. एखाद्या मेकॅनिकने किंवा कंपनीने तुमच्याकडून खोटी माहिती देऊन गॅस भरण्याच्या नावाखाली पैसे उकळले असतील, तर तुम्ही भारत सरकारच्या ग्राहक व्यवहार मंत्रालयाच्या National Consumer Helpline (NCH) वर (REF.) अधिकृत तक्रार नोंदवू शकता.
गॅस कमी आहे कसं ओळखावं?
AC मध्ये गॅस कमी आहे की नाही हे ओळखण्याचा पहिला आणि सोपा मार्ग म्हणजे खोलीचे तापमान. जर तुमचा AC सतत चालू असेल, त्यातून हवा देखील पूर्ण वेगाने येत असेल, परंतु खोलीतील कूलिंग पूर्णपणे नाहीशी झाली असेल, तर ते कमी गॅसचे मोठे लक्षण असू शकते. या व्यतिरिक्त, आपण आपल्या खोलीच्या आत असलेल्या इनडोअर युनिटकडे देखील काळजीपूर्वक पाहिले पाहिजे. जर आपण AC फिल्टर पूर्णपणे स्वच्छ केला असेल, तरीही इनडोअर युनिटच्या कॉइलवर बर्फ दिसत असेल, तर समजून घ्या की सिस्टमच्या आत गॅसचा दाब चुकीचा आहे आणि म्हणूनच तेथे बर्फ जमा होत आहे.
केवळ गॅस उडून गेला आहे असे म्हणणे पुरेसे नाही. आपण मेकॅनिकला प्रथम प्रेशर गेज लावण्यास सांगावे आणि या वेळी AC मध्ये किती दाब शिल्लक आहे याचे मीटर रीडिंग दर्शवावे. जर एखादा मेकॅनिक मीटर न बसवता किंवा गळती न तपासता थेट गॅस टॉप अप करण्याचा आग्रह धरत असेल तर समजून घ्या की काहीतरी चुकीचे आहे आणि आपण सावधगिरी बाळगली पाहिजे.
दुरुस्ती करणाऱ्याला काही प्रश्न विचारा
आपण दुरुस्ती करणाऱ्याला काही प्रश्न विचारले पाहिजेत. तो गॅस कमी होत आहे याबद्दल बोलताच, आपण त्याला गेज लावून मला थेट दबाव दर्शविण्यास सांगा. यानंतर, आपला पुढील प्रश्न असा असायला हवा की जर गॅस कमी झाला असेल तर गळती कुठे आहे. साबणाच्या पाण्याच्या फेससह किंवा गळती शोधक यंत्राच्या मदतीने गॅस बाहेर येत आहे ती जागा आपल्याला दाखवण्यास मेकॅनिकला सांगा. तुम्ही त्यांना देखील विचारा की तुम्ही आधी वेल्डिंग करून गळती दुरुस्त करणार की थेट वरून गॅस भरून टाकणार का? हा प्रश्न ऐकताच मेकॅनिकला समजेल की आपल्याला या कामाचे चांगले ज्ञान आहे.
बाजारात R32, R410A किंवा R22 सारखे वेगवेगळे गॅस
तुम्ही त्यांना विचारा की तुमच्या AC मध्ये कोणता गॅस भरला जाईल, बाजारात R32, R410A किंवा R22 सारखे वेगवेगळे गॅस असतात, प्रत्येक AC साठी एक विशेष गॅस असतो. याबरोबरच तो जुना उरलेला गॅस पूर्णपणे काढून व्हॅक्यूम पंपाने सिस्टीम व्हॅक्यूम करेल की जुन्या गॅसच्या वर नवीन गॅस टाकणार आहे, हा सर्वांत महत्त्वाचा प्रश्न आहे. नियमानुसार, व्हॅक्यूम न करता वरून गॅस भरल्याने AC चे लाईफ बिघडते.
पैशांचा अपव्यय टाळा
सर्वात आधी AC च्या संपूर्ण पाईप नेटवर्कमध्ये गळती पाहिली जाते. जेव्हा गळती आढळते तेव्हा ती पूर्णपणे दुरुस्त केली जाते किंवा वेल्डेड केली जाते. यानंतर, व्हॅक्यूम पंप बसवून पाईपच्या आत असलेली सर्व हवा आणि ओलावा पूर्णपणे बाहेर काढला जातो. जेव्हा सिस्टम पूर्णपणे व्हॅक्यूम केली जाते, तेव्हा गॅस सिलिंडर इलेक्ट्रॉनिक वजन फोर्कवर ठेवला जातो आणि वजन केले जाते आणि आपल्या एसी मॉडेलसाठी आवश्यक असलेल्या गॅसच्या प्रमाणात भरले जाते. या संपूर्ण प्रक्रियेशिवाय गॅस भरणे म्हणजे पैशांचा अपव्यय आहे.
गॅसला एक्सपायरी डेट नसते
1 टन विंडो AC असो किंवा स्प्लिट AC, त्यात भरल्या जाणाऱ्या गॅसला एक्सपायरी डेट नसते. AC गॅस पेट्रोलसारखा ड्रायव्हिंगवर खर्च केला जात नाही, परंतु तो पूर्णपणे बंद लोखंडी आणि तांब्याच्या पाईप सिस्टममध्ये फिरत राहतो. जर तुमच्या AC च्या पाईपमध्ये कोणतीही बिघाड किंवा छिद्र नसेल तर हा गॅस 10 ते 15 वर्षे किंवा त्याहूनही अधिक काळ आरामात टिकू शकतो. म्हणजेच, आपल्याला दरवर्षी किंवा दर दोन वर्षांनी गॅस भरण्याची आवश्यकता नाही.
तुमच्या घरातील एसी गॅस दर एक-दोन वर्षांनी कमी होत असेल तर याचा अर्थ असा आहे की तुमच्या AC मध्ये कुठेतरी गळती झाली आहे.
लेखकाबद्दलशुभम कुलकर्णीशुभम कुलकर्णी जवळपास 6 वर्षांपासून मराठी माध्यमांमध्ये काम करतोय. आकाशवाणी (छत्रपती संभाजीनगर) पासून माध्यम क्षेत्रात कामाला सुरुवात केली. एका मुखपत्रासह मुंबईतील नामांकित मराठी वृत्तवाहिन्यांमध्ये ‘बुलेटिन प्रोड्यूसर’ म्हणून जबाबदारी सांभाळली. शुभमला राजधानी दिल्लीतही बातमीवर संस्कार करण्याची संधी मिळाली. राजकारण, व्यापार-उद्योग, क्रीडा, तंत्रज्ञान, ऑटो या विषयावर लिहायला त्याला आवडतं. निसर्गाच्या सानिध्यात बसायला, फावल्या वेळेत चित्रपट, वेब सिरीज पाहाण्याचा शुभमचा छंद आहे.… आणखी वाचा
