100 ISRO Scientists Quit Their Jobs: भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेच्या (ISRO) गगनयान आणि इतर महत्त्वाच्या मोहिमांमध्ये सहभागी असलेल्या शास्त्रज्ञ आणि तांत्रिक कर्मचाऱ्यांचे राजीनामे आणि स्वेच्छानिवृत्ती (VRS) अर्ज यापुढे पूर्वीप्रमाणे सहजपणे मंजूर केले जाणार नाहीत. अंतराळ विभागाने (DoS) 14 जुलै रोजी एक नवीन निर्देश जारी केला आहे, ज्यानुसार ‘अ’ गटातील शास्त्रज्ञ आणि तांत्रिक कर्मचाऱ्यांचे राजीनामे किंवा व्हीआरएस अर्ज नियमित प्रक्रियेअंतर्गत स्वीकारले जाणार नाहीत. माध्यमांच्या वृत्तानुसार, हे निर्देश अशा वेळी आले आहेत, जेव्हा गेल्या 10 महिन्यांत 100 हून अधिक कर्मचाऱ्यांनी इस्रो सोडले आहे. सर्वाधिक राजीनामे बंगळूरमधील यू. आर. राव उपग्रह केंद्र (URSC) आणि तिरुवनंतपुरममधील विक्रम साराभाई अंतराळ केंद्र (VSSC) येथून आले आहेत.
राजीनामा देणाऱ्यांमध्ये ज्येष्ठ शास्त्रज्ञ व्हिक्टर जोसेफ टी. यांचा समावेश आहे. ते व्हीएसएससी (VSSC) येथे जिओसिंक्रोनस सॅटेलाइट लॉन्च व्हेईकल मार्क ३ (Geosynchronous Satellite Launch Vehicle Mk III) प्रकल्पाचे प्रकल्प संचालक होते. त्यांनी फेब्रुवारीमध्ये राजीनामा दिल्याचे वृत्त आहे. यापूर्वी, ते सुमारे 13 महिने एलव्हीएम३ (LVM3) प्रकल्पासाठी जबाबदार होते. हेच प्रक्षेपण यान गगनयान मोहिमेसाठी वापरले जाईल.
राजीनाम्यांबाबतचा अंतिम निर्णय अंतराळ विभाग घेईल
या आदेशात म्हटले आहे की, राजीनामे आणि स्वेच्छानिवृत्ती अर्जांमध्ये झालेल्या वाढीमुळे गगनयान आणि इतर राष्ट्रीय महत्त्वाच्या प्रकल्पांवर परिणाम होत आहे. त्यामुळे, आता राजीनाम्याच्या अर्जांवर अंतिम निर्णय अंतराळ विभाग घेईल.हा निर्देश यूआरएससी (URSC), व्हीएसएससी (VSSC), सतीश धवन अंतराळ केंद्र (SDSC), लिक्विड प्रोपल्शन सिस्टम्स सेंटर (LPSC), स्पेस ॲप्लिकेशन्स सेंटर (SAC), नॅशनल रिमोट सेन्सिंग सेंटर (NRSC), आयएसटीआरएसी (ISTRAC) आणि मास्टर कंट्रोल फॅसिलिटी (MCF) यासह अनेक केंद्रांना पाठवण्यात आला आहे. या केंद्रांना आता वैज्ञानिक आणि तांत्रिक कर्मचाऱ्यांचे, मग ते वैज्ञानिक/अभियंता-एसजी (Scientist/Engineer-SG) दर्जाचे असोत किंवा त्यापेक्षा कमी दर्जाचे, राजीनामे किंवा स्वेच्छानिवृत्ती अर्ज केंद्र संचालकांच्या स्पष्ट शिफारशीसह अंतराळ विभागाकडे सादर करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. अंतिम निर्णय विभाग स्तरावर घेतला जाईल. यापूर्वी, 2020 मध्ये केलेल्या प्रशासकीय बदलांमुळे इस्रो केंद्रांच्या संचालकांना आणि प्रमुखांना राजीनामे आणि स्वेच्छानिवृत्ती (व्हीआरएस) स्वीकारण्याचे अधिकार मिळाले.
खासगी अवकाश स्टार्टअप्समध्ये प्रवेश केला
अहवालानुसार, इस्रो सोडलेल्या काही शास्त्रज्ञांनी खाजगी अवकाश स्टार्टअप्समध्ये प्रवेश केला आहे. 2020 मध्ये केंद्र सरकारने अवकाश क्षेत्र खाजगी कंपन्यांसाठी खुले केल्यामुळे आणि 2023 मध्ये भारतीय अवकाश धोरणाची अंमलबजावणी झाल्यामुळे या क्षेत्रातील स्टार्टअप्समध्ये वेगाने वाढ झाली आहे. सध्या, देशात 400 हून अधिक नोंदणीकृत अवकाश स्टार्टअप्स असून, त्यांमध्ये अंदाजे 500 दशलक्ष डॉलर्सची गुंतवणूक आहे. केवळ 2025 मध्येच अंदाजे 150 दशलक्ष डॉलर्सची गुंतवणूक झाली. पिक्सेल, ध्रुवा स्पेस, स्कायरूट एरोस्पेस, अग्निकुल कॉसमॉस आणि बेलॅट्रिक्स एरोस्पेस यांसारख्या कंपन्या या क्षेत्रात आघाडीवर आहेत.
दरम्यान, इस्रोचे माजी अध्यक्ष डॉ. सोमनाथ एस. हे चेन्नईस्थित अवकाश स्टार्टअप कंपनी अग्निकुल कॉसमॉसच्या संचालक मंडळात निरीक्षक म्हणून सामील झाले आहेत. सोमनाथ यांनी जानेवारी 2025 पर्यंत इस्रोचे अध्यक्ष म्हणून काम पाहिले. त्यांनी चंद्रावर चांद्रयान-3 चे यशस्वी अवतरण आणि भारताची पहिली सौर वेधशाळा, आदित्य-एल1 चे प्रक्षेपण यांसारख्या अनेक महत्त्वाच्या मोहिमांचे नेतृत्व केले.
इतर महत्वाच्या बातम्या
Sanjay Raut On Chandrashekhar Bawankule : चंद्रशेखर बावनकुळे संवाद साधण्यासाठी चांगला माणूस; ठाकरेंच्या पदाधिकाऱ्यांना संजय राऊत काय म्हणाले?
