झुरळं घरातील अन्न आणि ओलसर भागांमध्ये लपून बसतात आणि आरोग्यास धोका निर्माण करू शकतात.केमिकल उपाय परिणामकारक असले तरी त्यांचा अति वापर आरोग्यास हानिकारक ठरू शकतो. म्हणूनच आलं सारखे नैसर्गिक घटक झुरळांना दूर ठेवण्यासाठी सुरक्षित आणि सोपे पर्याय ठरतात.
विशेषतः लहान मुलं आणि वयोवृद्ध व्यक्तींवर याचा परिणाम अधिक जाणवू शकतो. त्यामुळे शक्य तितके नैसर्गिक आणि सुरक्षित उपाय वापरणे अधिक योग्य ठरते.अशाच नैसर्गिक उपायांमध्ये एक सोपा आणि घरात सहज उपलब्ध होणारा घटक म्हणजे आलं. आलं हे सामान्यतः स्वयंपाकात चव वाढवण्यासाठी वापरले जाते, पण त्याचे काही गुणधर्म झुरळांपासून संरक्षण करण्यासाठीही उपयोगी पडतात. आल्याला एक विशिष्ट तीव्र आणि तिखट सुगंध असतो, जो झुरळांना अजिबात सहन होत नाही. त्यामुळे ज्या ठिकाणी आल्याचा वास असतो, त्या ठिकाणांपासून झुरळं दूर राहण्याचा प्रयत्न करतात. आल्यामध्ये नैसर्गिक सुगंधी तेलं आणि अँटी-बॅक्टेरियल गुणधर्म असतात. हे घटक झुरळांना त्या भागात येण्यापासून परावृत्त करतात. त्यामुळे आलं हा एक प्रकारचा नैसर्गिक “repellent” म्हणून काम करतो. (फोटो सौजन्य :- @istock)
आलं झुरळांवर कसं काम करतं?
आल्यामध्ये नैसर्गिक तीव्र सुगंध असतो जो झुरळांना अजिबात आवडत नाही. झुरळं मुख्यतः वासाच्या संवेदनावर जगतात. त्यांना तीव्र आणि तिखट वास असलेले पदार्थ टाळण्याची प्रवृत्ती असते. आलं हे नैसर्गिक रिपेलेंट म्हणून काम करतं.याशिवाय आल्यात अँटी-बॅक्टेरियल गुणधर्म असतात, जे घरातील वातावरण काही प्रमाणात स्वच्छ ठेवण्यास मदत करतात. त्यामुळे आल्याचा वापर केल्याने झुरळं त्या भागात येणं कमी होतं.
झुरळांसाठी आल्याचा सोपा घरगुती उपाय
आलं पाण्याचा स्प्रे कसा तयार करावा
साहित्य
2 चमचे आलं पेस्ट
1 कप पाणी
स्प्रे बॉटल
कृती
पाण्यात आलं पेस्ट मिसळा
हे मिश्रण 10–15 मिनिटं ठेवा
नंतर स्प्रे बॉटलमध्ये भरून ठेवा
वापर
झुरळं दिसतात त्या ठिकाणी, विशेषतः सिंकखाली, गॅसच्या मागे, आणि कोपऱ्यांमध्ये हा स्प्रे करा.
आलं आणि पुदिन्याचे मिश्रण
आलं आणि पुदिना यांचं मिश्रण हे झुरळांना दूर ठेवण्यासाठी आणखी एक प्रभावी आणि नैसर्गिक घरगुती उपाय आहे. पुदिन्याचा ताजेतवाना आणि तीव्र सुगंध झुरळांना सहन होत नाही, त्यामुळे तो त्यांना घरातील विशिष्ट भागांपासून दूर ठेवण्यास मदत करतो. या उपायासाठी ताज्या पुदिन्याची पाने पाण्यात उकळून त्याचं सुगंधी पाणी तयार केलं जातं आणि त्यात आलं रस मिसळला जातो. दोन्ही घटक नीट एकत्र झाल्यानंतर हे मिश्रण स्प्रे बॉटलमध्ये भरून झुरळं जास्त दिसणाऱ्या जागांवर फवारलं जातं. विशेषतः स्वयंपाकघर, बाथरूमच्या कोपऱ्यांमध्ये आणि अंधाऱ्या ओलसर भागांमध्ये याचा वापर केल्यास झुरळांचा वावर कमी होण्यास मदत होते
आलं आणि लिंबू मिश्रणाचा वापर
आलं आणि लिंबू यांचं मिश्रण हे झुरळं दूर ठेवण्यासाठी एक सोपा आणि नैसर्गिक उपाय मानला जातो. लिंबाचा तिखट आणि आंबट वास झुरळांना अजिबात आवडत नाही, त्यामुळे तो घरातील अनेक भागांमध्ये झुरळांचा वावर कमी करण्यास मदत करतो. या उपायासाठी थोडं आलं रस, ताजं लिंबाचा रस आणि पाणी एकत्र करून एक स्प्रे तयार केला जातो.
हे तिन्ही घटक नीट मिसळल्यानंतर स्प्रे बॉटलमध्ये भरून ते झुरळं जास्त दिसणाऱ्या ठिकाणी फवारले जाते. स्वयंपाकघरातील कोपरे, सिंकखालील भाग, गॅसच्या मागचा परिसर किंवा अंधाऱ्या जागांमध्ये हा स्प्रे वापरल्यास त्या भागांमध्ये झुरळं येण्याचं प्रमाण कमी होतं.
आलं उपाय किती प्रभावी आहे?
आल्याचा उपाय हा झुरळं पूर्णपणे नष्ट करण्यापेक्षा त्यांना दूर ठेवण्यासाठी अधिक प्रभावी आहे. म्हणजेच हा एक repellent method आहे. जर घरात झुरळांची संख्या जास्त असेल तर व्यावसायिक कीटकनाशक किंवा इतर उपायांची मदत घ्यावी लागू शकते. मात्र सुरुवातीच्या टप्प्यात किंवा प्रतिबंधात्मक उपाय म्हणून आलं खूप उपयुक्त ठरते.
लेखकाबद्दलमृणाल पाटीलमृणाल पाटील या महाराष्ट्र टाइम्स.कॉममध्ये कार्यरत असलेल्या अनुभवी पत्रकार आणि डिजिटल कंटेंट रायटर असून मीडिया क्षेत्रात त्यांना 11 वर्षांहून अधिक काळाचा अनुभव आहे. टेलिव्हिजन, डिजिटल मीडिया, प्रिंट पत्रकारिता आणि जनसंपर्क या विविध क्षेत्रांमध्ये काम करत त्यांनी विश्वसनीय,अभ्यासपूर्ण आणि वाचकाभिमुख लेखनाची भक्कम ओळख निर्माण केली आहे. मनोरंजन, लाइफस्टाईल, फिचर स्टोरीज, ट्रेंडिंग विषय आणि सेलिब्रिटी मुलाखती या विषयांवर सखोल माहिती देणारे लेखन हे त्यांचे प्रमुख कौशल्य आहे.
मृणाल यांनी ‘प्रहार’ वर्तमानपत्रामध्ये प्रवास आणि खाद्यसंस्कृती विषयावर साप्ताहिक लेखन केले आहे. विविध शहरांची संस्कृती, स्थानिक परंपरा आणि खाद्यवैशिष्ट्ये यावर आधारित त्यांच्या लेखांना वाचकांकडून उत्तम प्रतिसाद मिळाला आहे. ‘TV 9’ या प्रतिष्ठित न्यूज चॅनलसाठी त्यांनी अनेक नामांकित कलाकारांच्या मुलाखती घेतल्या असून मनोरंजन पत्रकारितेमध्ये त्यांनी भक्कम अनुभव मिळवला आहे. तसेच आकाशवाणी मुंबईसाठी ‘मन की बात’ या कार्यक्रमासाठी व्हॉइस ओव्हरचे काम करण्याचा अनुभव देखील त्यांच्या कार्यात महत्त्वपूर्ण ठरला आहे.
जनसंपर्क क्षेत्रात कार्यरत असताना त्यांनी 30 पेक्षा अधिक क्लायंट्सचे यशस्वीपणे व्यवस्थापन केले असून ब्रँड कम्युनिकेशन, कंटेंट स्ट्रॅटेजी आणि मीडिया समन्वय यामध्ये त्यांनी उल्लेखनीय कामगिरी केली आहे. सध्या महाराष्ट्र टाइम्समध्ये ट्रेंडिंग आणि लाईफस्टाईल विषयांवर संशोधनाधारित, अचूक आणि विश्वसनीय माहिती देणारे लेख लिहिणे ही त्यांची विशेष ओळख आहे. तथ्य पडताळणी, विश्वासार्ह स्रोतांचा वापर आणि वाचकांसाठी उपयुक्त माहिती सादर करण्यावर त्यांचा विशेष भर असतो.
लेखनासोबतच वाचन आणि सोलो ट्रॅव्हलिंग ही त्यांची आवड असून विविध ठिकाणांच्या संस्कृती, जीवनशैली आणि सामाजिक रचनेचा अभ्यास करण्यामध्ये त्यांना विशेष रस आहे. व्यायाम, हॉलिवूड चित्रपट आणि नव्या तंत्रज्ञानाविषयी माहिती मिळवणे हे देखील त्यांचे आवडते छंद आहेत. आपल्या अनुभव, संशोधन आणि निरीक्षणांच्या आधारे वाचकांना दर्जेदार, अचूक आणि विश्वासार्ह माहिती देण्याचा त्या सातत्याने प्रयत्न करतात.
शैक्षणिक पात्रता
मृणाल पाटील यांनी 2017-18 मध्ये मुंबई विद्यापीठातून मास्टर ऑफ आर्ट्स इन कम्युनिकेशन अँड जर्नालिझम (MACJ) पदवी प्राप्त केली आहे. डिजिटल मीडिया ट्रेंड्स, बदलती वाचक प्रवृत्ती आणि माहिती सादरीकरणाच्या आधुनिक पद्धतींचा त्या सातत्याने अभ्यास करतात.… आणखी वाचा
