Neck Cancer News : मानेच्या कर्करोगाच्या बाबतीत यशस्वी उपचारांसाठी आजाराचे लवकर निदान होणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. दुर्दैवाने, अनेक रुग्ण सुरुवातीच्या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करतात आणि ती सामान्य संसर्ग किंवा किरकोळ आरोग्य समस्या समजतात. यापैकी मानेतील लिम्फ नोड्सना आलेली सूज हे काहीतरी गंभीर घडत असल्याचे सुरुवातीच्या आणि अनेकदा दुर्लक्षित राहणाऱ्या लक्षणांपैकी एक असू शकते.
लिम्फ नोड्स म्हणजे लहान, वाटाण्याच्या किंवा बीनच्या आकाराच्या रचना असून त्या शरीराच्या रोगप्रतिकारक यंत्रणेतील महत्त्वाचे केंद्र असतात. त्या बॅक्टेरिया, विषाणू आणि शरीरासाठी संभाव्यतः हानिकारक इतर घटकांना अडवून शरीराचे आजारांपासून संरक्षण करतात. सामान्य परिस्थितीत लिम्फ नोड्स सहज जाणवत नाहीत आणि त्यांचा व्यास साधारणपणे एक सेंटीमीटरपेक्षा कमी असतो. शरीर एखाद्या संसर्गाशी लढत असताना हानिकारक घटकांना गाळून काढण्यासाठी लिम्फ नोड्स अधिक सक्रिय होतात आणि त्यामुळे त्यांना नैसर्गिकरित्या सूज येते. म्हणूनच सर्दी किंवा घशाच्या संसर्गाच्या वेळी मानेतील लिम्फ नोड्स सुजल्याचे जाणवू शकते. मात्र, संसर्ग बरा झाल्यानंतर ही सूज साधारणपणे कमी होते आणि बहुतेक वेळा दोन ते तीन आठवड्यांत पूर्ववत होते.
कर्करोगामुळे सुजलेले लिम्फ नोड्स हे संसर्गामुळे आलेल्या सुजेपेक्षा खूप वेगळे असतात. कर्करोगाच्या पेशी मूळ ठिकाणाहून जवळच्या लिम्फ नोड्समध्ये मेटास्टेसिस नावाच्या प्रक्रियेद्वारे पसरल्यास त्या लिम्फ नोड्समध्ये विशिष्ट बदल होतात. संसर्गामुळे आलेल्या सुजेच्या तुलनेत कर्करोगाशी संबंधित लिम्फ नोड्सची सूज कायम राहण्याची आणि हळूहळू वाढण्याची शक्यता असते. ती कमी होण्याऐवजी कालांतराने अधिक मोठी होऊ शकते.
मानेच्या कर्करोगाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यातील सुजलेले लिम्फ नोड्स कसे दिसतात?
- हे कर्करोगग्रस्त लिम्फ नोड्स काही विशिष्ट शारीरिक वैशिष्ट्यांसह आढळतात. तपासणीदरम्यान अनुभवी डॉक्टर ही वैशिष्ट्ये ओळखू शकतात.
- सुजलेल्या लिम्फ नोड्ससोबत दिसणारी मानेच्या कर्करोगाची इतर सुरुवातीची धोक्याची लक्षणे:
- सतत घसा दुखणे
- दोन आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ आवाजात घोगरेपणा किंवा आवाजात बदल राहणे
- गिळताना त्रास होणे, म्हणजेच डिस्फेजिया. सुरुवातीला काही विशिष्ट पदार्थ खाताना अधूनमधून अस्वस्थता जाणवण्यापासून याची सुरुवात होऊ शकते.
- तोंडातील व्रण किंवा जखम दोन आठवड्यांत न भरून येणे
- कोणतेही स्पष्ट कारण नसताना कानात किंवा जबड्यात दुखणे
लिम्फ नोड्स सुजल्याची चिंता घेऊन डॉक्टरांकडे गेल्यावर सर्वप्रथम सविस्तर वैद्यकीय तपासणी केली जाते. डॉक्टर लिम्फ नोड्सचा आकार, त्यांची रचना आणि ते हलतात की नाही हे तपासतात. तसेच तोंड, घसा आणि मानेची तपासणी करून समस्येचे संभाव्य कारण शोधले जाते. गरज असल्यास लिम्फ नोड्स आणि आसपासच्या भागाचे अधिक स्पष्ट चित्र मिळवण्यासाठी अल्ट्रासाऊंड, सीटी किंवा एमआरआय सारख्या इमेजिंग चाचण्या केल्या जाऊ शकतात. हे लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे की सुजलेले लिम्फ नोड्स म्हणजे नेहमीच कर्करोग असे नाही; त्यामागचे कारण केवळ योग्य वैद्यकीय तपासणीनंतरच निश्चित करता येते.
मानेतील लिम्फ नोड्सची सतत राहणारी सूज कधीही दुर्लक्षित करू नये, विशेषतः वर नमूद केलेली चिंताजनक लक्षणे किंवा वैशिष्ट्ये दिसत असल्यास. प्रत्येक वाढलेला लिम्फ नोड कर्करोगाचे लक्षण असेलच असे नाही; मात्र निदान होण्यास होणाऱ्या विलंबाचे गंभीर परिणाम होऊ शकतात. त्यामुळे आरोग्य आणि मनःशांतीसाठी वेळेवर वैद्यकीय तपासणी करून घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.
डॉ. अमित चक्रवर्ती, हेड अँड नेक कॅन्सर सर्जन, एसएसओ कॅन्सर हॉस्पिटल, मुंबई
Check out below Health Tools-
Calculate Your Body Mass Index ( BMI )
Calculate The Age Through Age Calculator
