सध्या सुमारे 55 लाख कार्यरत केंद्र सरकारी कर्मचारी आणि 69 लाख निवृत्तीवेतनधारकांचे लक्ष आठव्या वेतन आयोगावर केंद्रित आहे. प्रत्येकाला एकच प्रश्न पडला आहे की नवीन प्रणाली लागू झाल्यानंतर त्यांच्या खात्यात किती पगार जमा होईल. या संपूर्ण प्रक्रियेत ‘फिटमेंट फॅक्टर’ महत्त्वाची भूमिका बजावतो. हे ते मापदंड आहे जे वेतन मॅट्रिक्सनुसार तुमचा नवीन मूळ पगार निश्चित करते. मूळ पगारात कोणतीही वाढ झाल्यास, घरभाडे भत्त्यासह इतर सर्व भत्त्यांमध्ये आपोआप वाढ होते. सध्या, आठवा वेतन आयोग सर्व संबंधित घटकांशी सल्लामसलत करत आहे.
कामगार संघटना पगाराच्या 2 ते 5 पट फिटमेंट फॅक्टरची मागणी करत आहेत. दरम्यान, वाढलेले पगार, निवृत्तीवेतन आणि थकबाकी यांचा आर्थिक भार पेलण्याच्या आपल्या आर्थिक क्षमतेचे सरकार मूल्यांकन करत आहे. अंतिम निर्णय होईपर्यंत, मूळ पगारात किती बदल होऊ शकतो हे समजून घेण्यासाठी विविध शक्यतांचा विचार केला जाऊ शकतो.
उदाहरणार्थ, जर आपण वेतन-स्तर 4 मधील अशा कर्मचाऱ्याचा विचार केला, ज्याचे सध्याचे मूळ वेतन ₹25,500 आहे, तर वेगवेगळे फिटमेंट फॅक्टर लागू केल्यावर वेतनाच्या गणनेत मोठा बदल होईल:
- 2 पट फिटमेंट फॅक्टर: सुधारित मूळ वेतन दरमहा ₹51,000 होईल.
- 2.5 पट फिटमेंट फॅक्टर: मूळ वेतन वाढून ₹63,750 होईल.
- 3 पट फिटमेंट फॅक्टर: ही रक्कम दरमहा ₹76,500 पर्यंत पोहोचेल.
हे आकडे सध्या सूचक आहेत. अंतिम वाढ आयोगाच्या शिफारशींवर अवलंबून असेल, ज्यांना सरकारकडून मंजुरी दिली जाईल.
मूळ वेतनासोबतच, भत्ते वेतन रचनेत महत्त्वाची भूमिका बजावतात. घरभाडे भत्ता हा वेतनाचा एक मानक घटक आहे. त्याची गणना मूळ वेतनाच्या टक्केवारीनुसार केली जात असल्यामुळे, मूळ वेतन वाढल्यास HRA चा आलेख देखील वाढतो. सातव्या वेतन आयोगाच्या नियमांनुसार, केंद्र सरकारी कर्मचाऱ्यांचा घरभाडे भत्ता त्यांच्या वेतन स्तरावर तसेच शहराच्या श्रेणीवर (X, Y, Z) अवलंबून असतो. वर्ग X शहरांमध्ये नियुक्त कर्मचाऱ्यांना वर्ग Y किंवा Z शहरांमधील कर्मचाऱ्यांच्या तुलनेत सर्वाधिक घरभाडे भत्ता मिळतो.
उदाहरणाने समजून घ्या की सध्याचे 30%, 20% आणि 10% चे घरभाडे भत्याचे टप्पे वाढवले आहेत. वेतन स्तर 4 च्या कर्मचाऱ्याचा मूळ पगार 2x फिटमेंट फॅक्टनुसार 51,000 रुपये होतो. या प्रकरणात शहरानुसार भत्त्याच्या गणनेतही बदल होईल:
- 30% घरभाडे भत्ता (X श्रेणीतील शहरे): दरमहा 15,300रुपये
- 20% घरभाडे भत्ता (Y श्रेणीतील शहरे): दरमहा 10,200 रुपये
- 10% घरभाडे भत्ता (Z श्रेणीतील शहरे): दरमहा 5,100 रुपये
