बॉलिवूडमधील भव्य आणि लोकप्रिय गाण्यांपैकी एक असलेले ‘घूमर’ हे गाणे आजही प्रेक्षकांच्या पसंतीस उतरते. ‘पद्मावत’ या चित्रपटातील या गाण्यात अभिनेत्री दीपिका पादुकोणने सुमारे 30 किलो वजनाचा जड लेहेंगा परिधान करून सादर केलेला नृत्याविष्कार विशेष गाजला होता. तिच्या आकर्षक नृत्यशैलीने आणि राजेशाही व्यक्तिमत्त्वाने हे गाणे प्रचंड लोकप्रिय झाले.
दिग्दर्शक संजय लीला भन्साळी यांच्या भव्यदिव्य मांडणीमुळे ‘घूमर’ हे गाणे केवळ एक नृत्यगीत न राहता एक मेजवानी ठरले. भव्य सेट्स, रंगीबेरंगी पोशाख, राजेशाही वातावरण आणि दीपिकाच्या मोहक अदांनी प्रेक्षकांची मने जिंकली. त्यामुळे चित्रपट प्रदर्शित होऊन अनेक वर्षे उलटल्यानंतरही या गाण्याची लोकप्रियता कायम आहे.
राजस्थानच्या सांस्कृतिक ओळखीचा अविभाज्य भाग
‘घूमर’ हे राजस्थानमधील एक पारंपरिक लोकनृत्य आहे. या नृत्यात महिला गोलाकार रचनेत फिरत नृत्य करतात. रंगीबेरंगी घेरदार लेहंग्यांचे फिरणारे वर्तुळ आणि त्यातून निर्माण होणारे सुंदर सीन हे या नृत्याचे प्रमुख आकर्षण मानले जाते. याच ‘फिरण्याच्या’ शैलीमुळे या नृत्याला ‘घूमर’ हे नाव मिळाल्याचे सांगितले जाते.
इतिहासकारांच्या मते, घूमर नृत्याची सुरुवात राजस्थानातील Bhil Tribe समाजातून झाली. पुढे हे नृत्य राजपूत राजघराण्यांपर्यंत पोहोचले. विशेष समारंभ, उत्सव आणि आनंदाच्या प्रसंगी राजघराण्यातील महिला घूमर सादर करत असत. कालांतराने हे नृत्य राजस्थानच्या सांस्कृतिक ओळखीचा अविभाज्य भाग बनले.
घूमरची खासियत म्हणजे त्यातील साधेपणा, सौंदर्य आणि स्त्रीसौंदर्याचे सुसंस्कृत दर्शन. या नृत्यातून प्रेम, कुटुंब, नाती आणि परंपरा यांचे भावपूर्ण चित्रण केले जाते. त्यामुळे राजस्थानच्या संस्कृतीची झलक या नृत्यात स्पष्टपणे दिसून येते.
आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवी ओळख
‘पद्मावत’ चित्रपटातील ‘घूमर’ गाण्यामुळे या लोकनृत्याला राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवी ओळख मिळाली. विशेषतः नव्या पिढीमध्ये या नृत्याबद्दल आकर्षण निर्माण झाले. आजही विवाहसोहळे, सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि विविध उत्सवांमध्ये ‘घूमर’ची धून वाजताच लोक उत्साहाने नृत्य करताना दिसतात.
दीपिका पादुकोणची ‘घूमर’मधील नृत्य आजही तिच्या कारकिर्दीतील सर्वात संस्मरणीय परफॉर्मन्सपैकी एक मानली जाते. राजस्थानच्या समृद्ध लोकपरंपरेला लोकप्रिय संस्कृतीशी जोडण्यात या गाण्याने महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे.
