एकनाथ शिंदे यांनी जून 2022 मध्ये बंड केले तेव्हा त्यांचा दावा होता की आपणच खरी शिवसेना आहोत. त्यांनी पक्षाचे नाव, चिन्ह आणि संसदीय गटावर दावा ठोकला. दीर्घ कायदेशीर लढाई झाली, निवडणूक आयोगाने निर्णय दिला. अजित पवार यांनीही राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये जुलै 2023 मध्ये बंड करत हाच मार्ग निवडला पक्षावर दावा, चिन्ह मिळवण्यासाठी न्यायालयीन लढाई सुरू ठेवली. या दोन्ही प्रकरणांवर अद्याप सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकाल दिलेला नाही.
TMC च्या बंडखोरांनी मात्र हे संपूर्ण चक्रव्यूह टाळण्याचा निर्णय घेतला आहे. कारण हे खासदार आहेत, आमदार नाहीत. लोकसभेत स्वतंत्र संसदीय गट स्थापन करताना वेगळ्याच कायदेशीर अडचणी येतात. त्यापेक्षा थेट दुसऱ्या पक्षात विलीन होणे हा सोपा आणि कायदेशीरदृष्ट्या सुरक्षित मार्ग असल्याचे त्यांनी ठरवले आहे.
बंडखोर खासदार Nationalist Citizen Party मध्ये प्रवेश करण्याचा पर्याय गांभीर्याने विचारात घेत असल्याचे सूत्रांनी सांगितले. हिंदुस्तान टाइम्सच्या वृत्तानुसार या पक्षाचा मुख्य आधार त्रिपुरामध्ये असून पश्चिम बंगाल, आसाम आणि त्रिपुरा या तीन राज्यांवर या पक्षाचे मुख्य लक्ष आहे. अद्याप कोणतीही अधिकृत घोषणा झालेली नसली तरी बंडखोर गटाच्या अंतर्गत बैठकांमध्ये या प्रस्तावावर सक्रिय चर्चा सुरू असल्याचे सूत्रांनी सांगितले.
रविवारी केंद्रीय मंत्री भूपेंद्र यादव यांच्या दिल्लीतील निवासस्थानी बंडखोर TMC खासदारांची महत्त्वाची बैठक झाली. या बैठकीत सहभागी झालेल्या खासदारांमध्ये प्रमुख नावे होती.
काकोली घोष दस्तीदार, बंडखोर गटाच्या नेत्या
सुदीप बंदोपाध्याय, TMC चे ज्येष्ठ खासदार
शताब्दी रॉय, अभिनेत्री आणि खासदार
अरुप चक्रवर्ती
सायोनी घोष
माला रॉय
बापी हलदर
प्रसून बॅनर्जी
विशेष म्हणजे BJP चे खासदार निशिकांत दुबे देखील या बैठकीला उपस्थित होते. जे या संपूर्ण घडामोडींमागील केंद्राशी असलेल्या समन्वयाकडे स्पष्टपणे निर्देश करते. या बैठकीनंतर बंडखोर खासदार थेट लोकसभा अध्यक्ष ओम बिर्ला यांच्या निवासस्थानी पोहोचले. ज्यामुळे राजकीय वर्तुळात एकच खळबळ माजली.
बंडखोर गटाने आधीच काकोली घोष दस्तीदार यांच्या नेतृत्वाखाली स्वतंत्र संसदीय गटाला मान्यता देण्याची मागणी करणारे पत्र लोकसभा सचिवालयाकडे सादर केले होते. शुक्रवारी 19 TMC खासदारांच्या स्वाक्षऱ्या असलेला एक दस्तऐवज समोर आला. ज्यामुळे पक्षाच्या लोकसभा गटात मोठी फूट पडण्याची शक्यता स्पष्टपणे दिसू लागली होती.
काकोली घोष दस्तीदार यांनी दावा केला आहे की आणखी दोन खासदार बंडखोर गटात सहभागी होण्याच्या तयारीत आहेत. तसे झाल्यास लोकसभेतील बंडखोर खासदारांची संख्या 22 वर पोहोचेल. लोकसभेत स्वतंत्र गट म्हणून मान्यता मिळवण्यासाठी किमान 55 खासदार लागतात जे इतके नाहीत. त्यामुळेच दुसऱ्या पक्षात विलीन होणे हा एकमेव व्यावहारिक पर्याय असल्याचे बंडखोर गट मानतो.
पश्चिम बंगालमध्ये निवडणूक पराभवानंतर TMC मध्ये सुरू झालेली अस्वस्थता आता उघड बंडखोरीत रूपांतरित होत आहे. गेल्या काही दिवसांत अनेक खासदारांनी पक्ष नेतृत्वाविरोधात उघडपणे नाराजी व्यक्त केली आहे. बंडखोर खासदारांनी राज्यातील राजकीय परिस्थितीबाबत चिंता व्यक्त करत केंद्रातील NDA सरकारला पाठिंबा देण्याची भूमिका घेतल्याचे सांगितले जात आहे.
TMC बंडखोरांनी निवडलेला हा मार्ग भारतीय राजकारणात एक नवा पायंडा पाडू शकतो. पक्षावर दावा न करता थेट दुसऱ्या पक्षात विलीन होणे हे कायदेशीरदृष्ट्या सोपे असले तरी राजकीयदृष्ट्या ते पश्चिम बंगालच्या राजकारणात दूरगामी परिणाम घडवू शकते.
TMC च्या लोकसभा गटात मोठी फूट, पक्षाची संसदीय ताकद कमकुवत होणे आणि NDA ला अप्रत्यक्ष बळ मिळणे या तीन गोष्टी एकाच वेळी घडू शकतात. ममता बनर्जींसमोरील हे आव्हान कदाचित पश्चिम बंगालमधील पराभवापेक्षाही मोठे ठरू शकते.
