हिंदी सिनेमात अनेक असे गीत तयार झाले आहेत, ज्यांनी केवळ मनोरंजनच केले नाही तर समाजाच्या भावनांना देखील आपला आवाज दिला. १९६६ मध्ये रिलीज झालेल्या ‘दस लाख’ चित्रपटातील गीत ‘गरीबों की सुनो, वो तुम्हारी सुनेगा’ असेच एक उत्कृष्ट गाणे मानले जाते. त्या काळात हे गाणे मंदिरे, धार्मिक कार्यक्रम, लाऊडस्पीकर, चौक आणि गाव-कसब्यांमध्ये सर्वत्र ऐकू येत असे. मोहम्मद रफी आणि लता मंगेशकर यांच्या सुरेल आवाजात सजलेल्या या गाण्याने सामान्य लोकांच्या हृदयात अशी जागा निर्माण केली की, साठ वर्षांनंतरही त्याची लोकप्रियता अबाधित आहे. यामुळे हे गाणे आजही जुन्या संगीत प्रेमींच्या आवडत्या यादीत समाविष्ट असते.
गरिबांचे आवाज बनले हे गाणे
‘दस लाख’ चित्रपटातील हे गाणे आपल्या बोल आणि भावनात्मक संदेशामुळे लोकांच्या मनापर्यंत पोहोचले. ‘गरीबों की सुनो, वो तुम्हारी सुनेगा, तुम एक पैसा दोगे, वो दस लाख देगा’ अशा ओळींमुळे हे केवळ एक फिल्मी गाणे राहिले नाही तर आस्था आणि मानवतेचा संदेश देणारे भजन बनले. गाण्याचे बोल प्रसिद्ध गीतकार आनंद बख्शी यांनी लिहिले होते, तर संगीत प्रसिद्ध संगीतकार रवि यांनी तयार केले होते. रफी आणि लता यांच्या आवाजाने या रचनेत अशी आत्मीयता भरली की ते सर्व वर्गातील लोकांच्या जिभेवर चढले. त्या काळात धार्मिक कार्यक्रम आणि सामाजिक समारंभांमध्ये हे गाणे खूप वाजवले जात असे.
१९६६ च्या ‘दस लाख’ चित्रपटाचा खास ओळख बनले हे भजन
‘दस लाख’ चित्रपटाचे दिग्दर्शन आर.सी. तलवार यांनी केले होते. चित्रपटात संजय खान, बबीता आणि ओम प्रकाश सारखे कलाकार होते. मात्र चित्रपटाला जी ओळख मिळाली त्यात या भजनाचा मोठा वाटा होता. काळाच्या ओघात अनेक नवीन भजने आणि भक्ती गीते आली, तरी ‘गरीबों की सुनो’ ची लोकप्रियता कधीही कमी झाली नाही. आजही रेडिओ, जुन्या फिल्मी गाण्यांच्या कार्यक्रमांमध्ये आणि डिजिटल प्लॅटफॉर्म्सवर हे गाणे वारंवार ऐकायला मिळते. यामुळे सुमारे ६० वर्षांनंतरही हे भजन हिंदी सिनेमातील सर्वात स्मरणीय आणि लोकप्रिय भक्ती गीतांमध्ये आपली खास जागा टिकवून आहे.
