आयकर रिटर्न भरण्याची ३१ जुलै २०२६ ही अंतिम मुदत आहे. त्यानंतर रिटर्न भरल्यास दंड भरावा लागू शकतो. सामान्यतः कंपन्यांनी आपल्या कर्मचाऱ्यांना १५ जून २०२६ पर्यंत ‘फॉर्म १६’ देणे बंधनकारक असते. मात्र, जर तुमच्या कंपनीकडून किंवा संस्थेकडून फॉर्म १६ मिळण्यास विलंब होत असेल, तर काळजी करण्याची गरज नाही. तुम्ही आयकर विभागाच्या अधिकृत टीडीएस पोर्टलवरून तो थेट डाउनलोड करू शकता.
इन्कम टॅक्स डिपार्टमेंटच्या TRACES (tdscpc.gov.in) पोर्टलवरून फॉर्म १६ (Part A आणि Part B) डाउनलोड करण्याची सोपी पद्धत
वेबसाईटला भेट द्या: सर्वात आधी TRACES च्या अधिकृत वेबसाईटला (www.tdscpc.gov.in) भेट द्या.
लॉगिन करा: तुमचा युझर आयडी, पासवर्ड आणि टॅन नंबर टाकून लॉगिन करा.
फॉर्म १६ पर्याय निवडा: लॉगिन झाल्यावर मेनूबारमधील ‘Downloads’ सेक्शनमध्ये जाऊन ‘Form 16’ या पर्यायावर क्लिक करा.
पॅन माहिती भरा: संबंधित आर्थिक वर्ष (Financial Year) निवडा, तुमचा पॅन नंबर टाका आणि ‘Add’ वर क्लिक करा. माहिती स्क्रीनवर आल्यावर ‘Go’ वर क्लिक करा.
माहितीची पडताळणी करा: पुढील स्क्रीनवर तुमच्या फॉर्म १६ वर दिसणारा सर्व तपशील येईल. तो व्यवस्थित तपासून ‘Submit’ वर क्लिक करा.
व्हॅलिडेशन निवडा: सत्यापनासाठी ‘DSC-based validation’ किंवा ‘Normal Validation’ यापैकी सोयीचा पर्याय निवडा.
रिक्वेस्ट सबमिट करा: रिक्वेस्ट सबमिट झाल्यावर स्क्रीनवर रेफरन्स नंबरसह यशस्वी झाल्याचा मेसेज दिसेल.
Requested Downloads वर जा: पुन्हा Downloads मेनूमध्ये जाऊन Requested Downloads पर्यायावर क्लिक करा.
फाईल डाउनलोड करा: मिळालेला रेफरन्स नंबर टाकून ‘Go’ वर क्लिक करा. फॉर्म १६ चा स्टेटस दिसेल. तिथून ‘HTTP download’ वर क्लिक करून झिप (ZIP) फाईल डाउनलोड करा.
यूटिलिटी डाउनलोड करा: डाउनलोड केलेली झिप फाईल उघडण्यासाठी तुम्हाला TRACES PDF Generation Utility डाउनलोड करावी लागेल. (Part A आणि Part B साठी वेगवेगळ्या यूटिलिटीज लागतात).
कॅप्चा भरा: स्क्रीनवरील कॅप्चा कोड टाकून यूटिलिटी डाउनलोडसाठी Submit करा.
यूटिलिटी सेव्ह करा: दिलेल्या लिंकवर क्लिक करून यूटिलिटी टूल तुमच्या कॉम्प्युटरवर डाउनलोड करा.
Part-A जनरेट करा: डाउनलोड झालेली PART-A यूटिलिटी अनझिप (Extract) करा. फॉर्म १६ Part-A ची झिप फाईल सेलेक्ट करून सर्टिफिकेट डिजिटल साइन (DSC) करण्यासाठी अटॅच करा.
Part-A तयार: यानंतर तुमचा Form 16 – PART A यशस्वीरित्या जनरेट होईल.
Part-B जनरेट करा: याचप्रमाणे PART-B यूटिलिटी अनझिप करा, Part-B ची झिप फाईल निवडा आणि डिजिटल स्वाक्षरी (DSC) अटॅच करा.
फॉर्म १६ पूर्ण तयार: ही प्रक्रिया पूर्ण होताच तुमचा Form 16 – PART B देखील तयार होईल.
फॉर्म १६ हा पगारदार कर्मचाऱ्यांसाठी आयटीआर भरताना अत्यंत महत्त्वाचा पुरावा मानला जातो. ३१ जुलै २०२६ ची मुदत टळल्यास दंड आकारला जाऊ शकतो, त्यामुळे कंपनीकडून विलंब होत असल्यास या सोप्या ऑनलाईन पद्धतीचा वापर करून आपला फॉर्म १६ मिळवा आणि वेळेत आयटीआर दाखल करा.
