चांदी 67 हजारांनी गडगडली, बाजारातील भूकंपाने गुंतवणूकदार हादरले; तेजी एका झटक्यात गायब, किंमत आणखी खाली जाण्याची भीती | बिझनेस

सध्या भारतात चांदीचा भाव सुमारे 2.40 लाख रुपये प्रति किलो आहे. जर 1 अमेरिकी डॉलर = 94 रुपये असा विनिमय दर गृहीत धरला तर आंतरराष्ट्रीय बाजारातील किंमत पुढीलप्रमाणे ठरते.

या घसरणीमागील सर्वात मोठे कारण अमेरिका आहे. गुंतवणूकदारांना आता असे वाटू लागले आहे की अमेरिकेची मध्यवर्ती बँक फेडरल रिझर्व्ह (Federal Reserve) येत्या काही महिन्यांपर्यंत व्याजदर उच्च पातळीवर कायम ठेवू शकते.

अनेक गुंतवणूकदारांच्या मनात हा प्रश्न असतो. प्रत्यक्षात चांदी ही अशी मालमत्ता आहे ज्यावर कोणतेही व्याज मिळत नाही जर बँका किंवा बाँड्सवर अधिक व्याज मिळू लागले, तर मोठे गुंतवणूकदार चांदी विकून त्या पर्यायांमध्ये गुंतवणूक करतात. त्यामुळे व्याजदर वाढल्यावर चांदीसारख्या मौल्यवान धातूंची मागणी कमी होते आणि किमतींवर दबाव येतो. याशिवाय डॉलर मजबूत झाल्यास इतर देशांतील ग्राहकांसाठी चांदी खरेदी करणे अधिक महाग होते. त्यामुळे जागतिक मागणी कमी होते आणि किमती आणखी घसरतात.

मागील आठवड्यात अमेरिकेतील महागाईची काही आकडेवारी अपेक्षेनुसार आल्याने चांदीत खरेदी वाढली होती आणि किमतीत काहीशी तेजी दिसून आली होती. मात्र या आठवड्याच्या सुरुवातीलाच ती संपूर्ण तेजी नाहीशी झाली. सोमवारी झालेल्या घसरणीमुळे मागील आठवड्यातील जवळपास संपूर्ण वाढ पुसली गेली असून बाजाराचा कल पुन्हा एकदा नकारात्मक झाला आहे.

बाजारातील तज्ज्ञांच्या मते 56.45 डॉलर प्रति ट्रॉय औंस ही पातळी अत्यंत महत्त्वाची आहे. जर चांदीचा भाव या पातळीखाली गेला तर आणखी मोठी घसरण होऊ शकते. अशा परिस्थितीत पुढील महत्त्वाचा सपोर्ट 54 डॉलर प्रति ट्रॉय औंस या स्तरावर असल्याचे मानले जात आहे. म्हणजेच विक्रीचा दबाव कायम राहिल्यास चांदीची किंमत आणखी खाली येऊ शकते.

घसरणीनंतरही काही विश्लेषकांना चांदीमध्ये मर्यादित प्रमाणात सुधारणा होण्याची शक्यता वाटते. यामागील कारण म्हणजे रिलेटिव्ह स्ट्रेंथ इंडेक्स (RSI). जेव्हा RSI खूप खाली येतो, तेव्हा विक्रीचे प्रमाण जास्त झाल्याचे संकेत मिळतात. अशा वेळी अनेक गुंतवणूकदार पुन्हा खरेदी करण्यास सुरुवात करतात आणि किमतीत काही प्रमाणात सुधारणा दिसू शकते. मात्र याचा अर्थ मोठी तेजी निश्चित आहे, असा होत नाही. बाजाराची पुढील दिशा मोठ्या प्रमाणात अमेरिकेतील व्याजदर आणि डॉलरच्या हालचालींवर अवलंबून असेल.

भारतात चांदी खरेदी करण्याचा विचार करत असाल, तर केवळ आंतरराष्ट्रीय किंमत पाहून निर्णय घेऊ नये. भारतातील चांदीचे दर अनेक घटकांवर अवलंबून असतात.

जर तुम्ही दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी चांदी घेतली असेल तर बाजारातील तज्ज्ञांच्या मते अशा दैनंदिन चढ-उतारांकडे सामान्य बाजारातील हालचाल म्हणून पाहावे. मात्र अल्पकालीन व्यवहार (Short-Term Trading) करणाऱ्या गुंतवणूकदारांनी अधिक सावध राहण्याची गरज आहे. कारण व्याजदर, डॉलर आणि जागतिक आर्थिक घडामोडींमुळे चांदीच्या किमतींमध्ये मोठ्या प्रमाणावर चढ-उतार होऊ शकतात.

आता संपूर्ण जगाचे लक्ष अमेरिकेतून येणाऱ्या आर्थिक आकडेवारीकडे आणि फेडरल रिझर्व्हच्या पुढील व्याजदर निर्णयाकडे लागले आहे. जर व्याजदर दीर्घकाळ उच्च पातळीवर राहण्याचे संकेत मिळाले, तर चांदीवरील दबाव कायम राहू शकतो. मात्र व्याजदरांबाबत मवाळ भूमिका घेतली गेली किंवा डॉलर कमकुवत झाला, तर चांदीच्या किमतींमध्ये पुन्हा एकदा तेजी परतण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.