स्वयंपाकघर म्हणजे घरातील सर्वात जास्त वापरले जाणारे आणि सर्वात पटकन घाण होणारे ठिकाण. रोजच्या स्वयंपाकामुळे तेल, मसाले, वाफ आणि अन्नाचे कण किचनच्या स्लॅबवर व टाइल्सवर चिकटतात. कालांतराने हे डाग कठीण होतात आणि साध्या पाण्याने निघत नाहीत. विशेषतः तेलकट आणि ग्रीसचे डाग काढणे खूपच अवघड वाटते. पण योग्य घरगुती उपाय वापरले तर हे काम सोपे होते. त्यामध्ये बेकिंग सोडा हा सर्वात प्रभावी आणि सुरक्षित उपाय मानला जातो. या लेखात आपण किचनच्या टाइल्सवरील चिकट ग्रीस कसा साफ करायचा, बेकिंग सोडा कसा वापरायचा आणि इतर घरगुती उपाय कोणते आहेत ते सविस्तर पाहणार आहोत.
आजकाल बहुतेक घरांमध्ये टाइल्सचे किचन स्लॅब आणि भिंती असतात, कारण त्या दिसायला आकर्षक आणि स्वच्छ ठेवायला तुलनेने सोप्या असतात. मात्र, तेलाचे सूक्ष्म थर हळूहळू जमा होऊन त्यावर धूळ चिकटते आणि एक चिकट थर तयार होतो. हा थर वेळेत साफ केला नाही तर तो अधिक घट्ट होतो आणि त्यावर जंतू वाढण्याची शक्यता देखील वाढते. त्यामुळे फक्त दिसण्यासाठीच नाही तर आरोग्याच्या दृष्टीनेही किचन स्वच्छ ठेवणे खूप महत्त्वाचे आहे.
अनेक लोक बाजारातील महागडे क्लिनिंग केमिकल्स वापरतात, पण त्यात असलेले कडक रसायन टाइल्सच्या पृष्ठभागाला हानी पोहोचवू शकते तसेच त्वचेलाही त्रास होऊ शकतो. याउलट बेकिंग सोडा, लिंबू, व्हिनेगर यांसारखे घरगुती पदार्थ सुरक्षित असून कमी खर्चात उत्तम परिणाम देतात. विशेष म्हणजे हे उपाय पर्यावरणपूरक देखील आहेत. जर किचनमध्ये रोज हलकी साफसफाई केली गेली, तर ग्रीसचे थर साचत नाहीत आणि मोठ्या साफसफाईची गरज लागत नाही. उदाहरणार्थ, स्वयंपाक झाल्यानंतर लगेच ओल्या कपड्याने टाइल्स पुसणे, आठवड्यातून एकदा डीप क्लिनिंग करणे आणि योग्य व्हेंटिलेशन ठेवणे यामुळे किचन नेहमी स्वच्छ आणि चमकदार राहते. (फोटो सौजन्य :- @iStock)
बेकिंग सोडाचा असा करा वापर
बेकिंग सोडा हा एक सौम्य क्षार असून तो स्वयंपाकघरातील साफसफाईसाठी अत्यंत प्रभावी मानला जातो. त्याचे अनेक उपयुक्त गुणधर्म आहेत. तो नैसर्गिक क्लिनर म्हणून कार्य करतो, त्यामुळे तो रासायनिक क्लिनरइतका कडक नसतो आणि सुरक्षितपणे वापरता येतो. बेकिंग सोडा ग्रीस आणि तेल शोषून घेण्याची क्षमता ठेवतो, ज्यामुळे चिकट थर सहज सैल होतो आणि साफ करणे सोपे जाते.
त्याचा सौम्य घर्षण (mild abrasive) प्रभाव डागांना हळूहळू सैल करतो, त्यामुळे टाइल्स न खराब करता त्यावरील घाण दूर होते. तसेच तो दुर्गंधी काढून टाकण्याचे काम करतो, ज्यामुळे किचनमध्ये ताजेपणा राहतो. विशेष म्हणजे, तो टाइल्सच्या पृष्ठभागाला कोणतीही हानी पोहोचवत नाही.
बेकिंग सोडा आणि पाण्याने घर होईल स्वच्छ
बेकिंग सोडा आणि पाणी यांची पेस्ट हा किचन टाइल्सवरील ग्रीस काढण्यासाठी सर्वात सोपा आणि प्रभावी घरगुती उपाय आहे. यासाठी 2-3 चमचे बेकिंग सोडा घेऊन त्यात थोडे पाणी मिसळून घट्ट पेस्ट तयार केली जाते. ही पेस्ट ग्रीस लागलेल्या टाइल्सवर किंवा स्लॅबवर समान प्रमाणात लावावी.
त्यानंतर ती 10 ते 15 मिनिटे तशीच राहू द्यावी, जेणेकरून बेकिंग सोडा ग्रीस आणि तेलाचा थर सैल करू शकेल. नंतर ब्रश किंवा स्पंजच्या मदतीने हलक्या हाताने घासावे, त्यामुळे चिकट डाग सहज निघून जातात. शेवटी स्वच्छ पाण्याने पुसून टाकल्यास टाइल्स पुन्हा स्वच्छ आणि चमकदार दिसतात.
टाईल्सवरील डाग होतील साफ
बेकिंग सोडा आणि मीठ यांचे मिश्रण हे टाइल्सवरील कठीण आणि चिकट ग्रीसचे डाग काढण्यासाठी एक मजबूत स्क्रबिंग उपाय आहे. मीठ हे नैसर्गिक घर्षण करणारे (abrasive) असल्यामुळे ते डाग सैल करण्यास मदत करते, तर बेकिंग सोडा ग्रीस शोषून घेऊन स्वच्छता अधिक प्रभावी बनवतो.
यासाठी बेकिंग सोडा आणि मीठ समान प्रमाणात घेऊन त्यात थोडे पाणी मिसळून घट्ट पेस्ट तयार करावी. ही पेस्ट ग्रीस लागलेल्या टाइल्सवर समान प्रमाणात लावावी. काही मिनिटे तसेच राहू दिल्यानंतर ब्रशच्या मदतीने हलक्या हाताने घासावे, ज्यामुळे चिकट डाग सहज निघून जातात. शेवटी स्वच्छ पाण्याने पुसून टाकल्यास टाइल्स स्वच्छ आणि नीट दिसतात.
टाइल्स साफ करताना घ्यायची काळजी
- खूप कठीण वायर ब्रश वापरू नका, टाइल्स स्क्रॅच होऊ शकतात
- रासायनिक क्लिनर जास्त प्रमाणात वापरू नका
- साफसफाईनंतर टाइल्स कोरड्या पुसा
- हातमोजे वापरणे सुरक्षित ठरते
- आठवड्यातून किमान 2 वेळा हलकी साफसफाई करा
नियमित साफसफाईचे फायदे
- जर तुम्ही नियमित साफसफाई केली तर
- ग्रीस जमा होत नाही
- मोठे डाग तयार होत नाहीत
- किचन नेहमी स्वच्छ आणि सुगंधित राहते
- टाइल्सचे आयुष्य वाढते
लेखकाबद्दलमृणाल पाटीलमृणाल पाटील या महाराष्ट्र टाइम्स.कॉममध्ये कार्यरत असलेल्या अनुभवी पत्रकार आणि डिजिटल कंटेंट रायटर असून मीडिया क्षेत्रात त्यांना 11 वर्षांहून अधिक काळाचा अनुभव आहे. टेलिव्हिजन, डिजिटल मीडिया, प्रिंट पत्रकारिता आणि जनसंपर्क या विविध क्षेत्रांमध्ये काम करत त्यांनी विश्वसनीय,अभ्यासपूर्ण आणि वाचकाभिमुख लेखनाची भक्कम ओळख निर्माण केली आहे. मनोरंजन, लाइफस्टाईल, फिचर स्टोरीज, ट्रेंडिंग विषय आणि सेलिब्रिटी मुलाखती या विषयांवर सखोल माहिती देणारे लेखन हे त्यांचे प्रमुख कौशल्य आहे.
मृणाल यांनी ‘प्रहार’ वर्तमानपत्रामध्ये प्रवास आणि खाद्यसंस्कृती विषयावर साप्ताहिक लेखन केले आहे. विविध शहरांची संस्कृती, स्थानिक परंपरा आणि खाद्यवैशिष्ट्ये यावर आधारित त्यांच्या लेखांना वाचकांकडून उत्तम प्रतिसाद मिळाला आहे. ‘TV 9’ या प्रतिष्ठित न्यूज चॅनलसाठी त्यांनी अनेक नामांकित कलाकारांच्या मुलाखती घेतल्या असून मनोरंजन पत्रकारितेमध्ये त्यांनी भक्कम अनुभव मिळवला आहे. तसेच आकाशवाणी मुंबईसाठी ‘मन की बात’ या कार्यक्रमासाठी व्हॉइस ओव्हरचे काम करण्याचा अनुभव देखील त्यांच्या कार्यात महत्त्वपूर्ण ठरला आहे.
जनसंपर्क क्षेत्रात कार्यरत असताना त्यांनी 30 पेक्षा अधिक क्लायंट्सचे यशस्वीपणे व्यवस्थापन केले असून ब्रँड कम्युनिकेशन, कंटेंट स्ट्रॅटेजी आणि मीडिया समन्वय यामध्ये त्यांनी उल्लेखनीय कामगिरी केली आहे. सध्या महाराष्ट्र टाइम्समध्ये ट्रेंडिंग आणि लाईफस्टाईल विषयांवर संशोधनाधारित, अचूक आणि विश्वसनीय माहिती देणारे लेख लिहिणे ही त्यांची विशेष ओळख आहे. तथ्य पडताळणी, विश्वासार्ह स्रोतांचा वापर आणि वाचकांसाठी उपयुक्त माहिती सादर करण्यावर त्यांचा विशेष भर असतो.
लेखनासोबतच वाचन आणि सोलो ट्रॅव्हलिंग ही त्यांची आवड असून विविध ठिकाणांच्या संस्कृती, जीवनशैली आणि सामाजिक रचनेचा अभ्यास करण्यामध्ये त्यांना विशेष रस आहे. व्यायाम, हॉलिवूड चित्रपट आणि नव्या तंत्रज्ञानाविषयी माहिती मिळवणे हे देखील त्यांचे आवडते छंद आहेत. आपल्या अनुभव, संशोधन आणि निरीक्षणांच्या आधारे वाचकांना दर्जेदार, अचूक आणि विश्वासार्ह माहिती देण्याचा त्या सातत्याने प्रयत्न करतात.
शैक्षणिक पात्रता
मृणाल पाटील यांनी 2017-18 मध्ये मुंबई विद्यापीठातून मास्टर ऑफ आर्ट्स इन कम्युनिकेशन अँड जर्नालिझम (MACJ) पदवी प्राप्त केली आहे. डिजिटल मीडिया ट्रेंड्स, बदलती वाचक प्रवृत्ती आणि माहिती सादरीकरणाच्या आधुनिक पद्धतींचा त्या सातत्याने अभ्यास करतात.… आणखी वाचा
