या प्रश्नाचे उत्तर जगातील मोठ्या गुंतवणूकदारांच्या ताज्या मतांमध्ये दडलेले आहे. बँक ऑफ अमेरिकेच्या Global Fund Manager Survey ने सोन्याबाबत असा संकेत दिला आहे ज्यामुळे बाजारात मोठी चर्चा सुरू झाली आहे. आर्थिक बाजाराशी संबंधित लोक या सर्वेक्षणाची आतुरतेने वाट पाहत असतात.
बँक ऑफ अमेरिकेच्या ताज्या सर्वेक्षणानुसार सोन्याला ओव्हरव्हॅल्यूड म्हणजेच आवश्यकतेपेक्षा जास्त महाग समजणाऱ्या गुंतवणूकदारांची संख्या 2024 च्या सुरुवातीपासूनच्या सर्वात खालच्या पातळीवर आली आहे. सोप्या भाषेत सांगायचे झाल्यास जगातील मोठे फंड मॅनेजर्स आता असे मानत नाहीत की सोने त्याच्या क्षमतेपेक्षा खूप वर गेले आहे.
याचा अर्थ असा की, विक्रमी उच्चांकावर पोहोचल्यानंतरही सोन्याबाबतची भीती कमी झाली असून गुंतवणूकदारांचा विश्वास वाढला आहे. गेल्या अडीच वर्षांतील ही पहिलीच वेळ आहे की, इतक्या उच्च पातळीवर असूनही सोन्याकडे सकारात्मक दृष्टिकोनातून पाहिले जात आहे.
जेव्हा एखाद्या मालमत्तेची किंमत इतकी वाढते की गुंतवणूकदारांना वाटू लागते की आता त्यात पुढे वाढीची फारशी संधी उरलेली नाही, तेव्हा त्या मालमत्तेला ओव्हरव्हॅल्यूड म्हटले जाते. मात्र बँक ऑफ अमेरिकेच्या सर्वेक्षणात दिसून आलेला बदल सांगतो की मोठे गुंतवणूकदार अजूनही सोन्यात मोठ्या वाढीची शक्यता पाहत आहेत. त्यामुळेच सोन्याबद्दल त्यांचा दृष्टिकोन अधिक सकारात्मक झाला आहे.
हा प्रश्न सध्या प्रत्येक गुंतवणूकदाराच्या मनात आहे. साधारणपणे एखादी मालमत्ता सातत्याने विक्रमी पातळीवर जात असेल तर गुंतवणूकदारांना नफावसुली आणि घसरणीची भीती वाटू लागते. मात्र सोन्याच्या बाबतीत चित्र वेगळे आहे.
सर्वेक्षणानुसार जागतिक आर्थिक अनिश्चितता, भू-राजकीय तणाव, केंद्रीय बँकांकडून सुरू असलेली मोठ्या प्रमाणातील खरेदी आणि सुरक्षित गुंतवणुकीची वाढती मागणी यामुळे सोन्याच्या दरांना मोठा आधार मिळत आहे. हेच घटक पुढील काळातही सोन्याच्या तेजीला चालना देऊ शकतात. त्यामुळे किमती महाग असल्या तरी गुंतवणूकदारांचा विश्वास कायम आहे.
सध्या भारतात सोन्याचा भाव 10 ग्रॅममागे सुमारे 1.45 लाख रुपये आहे. डॉलर-रुपया विनिमय दर जवळपास 95 रुपये असल्याने आंतरराष्ट्रीय बाजारातील किंमतींचा भारतीय बाजारावर मोठा प्रभाव पडत आहे. विविध ब्रोकरेज हाऊसेसच्या अहवालानुसार जुलै महिन्यातही सोन्याचा कल सकारात्मक राहण्याची शक्यता आहे. अंदाज वेगवेगळे असले तरी बहुतांश संस्थांना सोन्यातील मजबुती कायम राहील असे वाटते.
बँक ऑफ अमेरिकेच्या मते सोने अजूनही गुंतवणूकदारांसाठी मजबूत हेज म्हणजेच संरक्षण कवच म्हणून काम करत आहे. अहवालानुसार कोणत्याही कारणामुळे सोन्याच्या किमतींमध्ये मोठी घसरण झाली तरी खरेदीदार पुन्हा सक्रिय होऊ शकतात. मोठ्या गुंतवणूकदारांचे मत आहे की, दर घसरले तरी मागणी टिकून राहण्याची शक्यता आहे. बँक ऑफ अमेरिकेने 2026 साठी सोन्याचा सरासरी भाव 4,538 डॉलर प्रति औंस राहील असा अंदाज व्यक्त केला आहे. जर तेजी आणखी मजबूत झाली तर सोन्याचा भाव 5,000 डॉलर प्रति औंसपर्यंत जाऊ शकतो.
जगातील अग्रगण्य गुंतवणूक बँक गोल्डमन सॅक्स देखील सोन्याबाबत अत्यंत सकारात्मक आहे. गोल्डमन सॅक्सच्या मते 2026 च्या अखेरीस सोन्याचा भाव 5,400 डॉलर प्रति औंसपर्यंत पोहोचू शकतो. जर हा अंदाज खरा ठरला तर सध्याच्या स्तरांच्या तुलनेत सोन्यात आणखी मोठी वाढ होऊ शकते. त्यामुळे अनेक गुंतवणूकदार अजूनही सोन्याकडे दीर्घकालीन गुंतवणूक म्हणून पाहत आहेत.
HSBC आणि जेपी मॉर्गन सारख्या मोठ्या वित्तीय संस्थाही सोन्याबाबत सकारात्मक भूमिका घेताना दिसत आहेत. एका अहवालानुसार HSBC ने सोन्याचे लक्ष्य 10 ग्रॅममागे सुमारे 1,44,068 रुपये ठेवले आहे. JP Morgan चा दृष्टिकोन तुलनेने काहीसा सावध असला तरी त्यांनीही सोन्याबाबत नकारात्मक संकेत दिलेले नाहीत. याचा अर्थ असा की, किमतींबाबत वेगवेगळे अंदाज असले तरी दीर्घकालीन दृष्टीने सोन्याची कथा अजूनही मजबूत मानली जात आहे.
जर बँक ऑफ अमेरिकेचा 5,000 डॉलर प्रति औंसचा अंदाज खरा ठरला आणि डॉलर-रुपया दर 95 रुपयांच्या आसपास राहिला, तर भारतात सोन्याचा भाव 10 ग्रॅममागे सुमारे 1.53 लाख ते 1.58 लाख रुपयांपर्यंत जाऊ शकतो. दुसरीकडे गोल्डमन सॅक्सचा 5,400 डॉलर प्रति औंसचा अंदाज खरा ठरल्यास सोन्याचा भाव 1.65 लाख ते 1.70 लाख रुपये प्रति 10 ग्रॅमपर्यंत पोहोचू शकतो. मात्र हे अंदाज केवळ आंतरराष्ट्रीय किंमती आणि सध्याच्या डॉलर-रुपया विनिमय दरावर आधारित आहेत. प्रत्यक्ष किमतींवर आयात शुल्क, कर, प्रीमियम आणि रुपयातील चढ-उतार यांचाही परिणाम होतो. त्यामुळे जुलै महिन्यात सोन्याचा भाव 1.45 लाख रुपयांपेक्षा वरच राहण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
सोन्यासोबतच चांदीचे दरही विक्रमी पातळीच्या आसपास आहेत. भारतात चांदीचा भाव सध्या प्रतिकिलो सुमारे 2.33 लाख रुपये आहे. सामान्यतः सोन्यात तेजी आली की त्याचा परिणाम चांदीवरही दिसून येतो. मात्र चांदीत सोन्यापेक्षा अधिक चढ-उतार असतात. त्यामुळे चांदीमध्ये परताव्याची संधी जास्त असली तरी जोखीमही अधिक असते.
सोन्याची सध्याची परिस्थिती एक मनोरंजक चित्र समोर आणते. एका बाजूला किमती विक्रमी उच्चांकाजवळ आहेत, तर दुसऱ्या बाजूला जगातील मोठे गुंतवणूकदार सोने पूर्वीइतके महाग समजत नाहीत. त्यामुळे बाजारात आता एक मोठी चर्चा सुरू झाली आहे की, सोन्याची पुढील मोठी तेजी अजून बाकी आहे का? तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की कोणत्याही मालमत्तेच्या किमती सरळ रेषेत वाढत नाहीत. मध्ये-मध्ये घसरण, नफावसुली आणि अस्थिरता दिसू शकते.
मात्र बँक ऑफ अमेरिका, गोल्डमन सॅक्स, एचएसबीसी आणि जेपी मॉर्गन यांसारख्या जागतिक वित्तीय संस्थांना अजूनही सोन्यात मोठी क्षमता दिसत असल्याने बाजाराच्या दृष्टीने सोन्याची तेजी संपलेली नाही, असे संकेत मिळत आहेत.
सध्या जुलै 2026 साठी सर्वात मोठा संकेत म्हणजे चढ-उतार कायम राहिले तरी सोन्यातील मजबुती टिकून राहू शकते. जागतिक आर्थिक आणि भू-राजकीय परिस्थिती सध्यासारखीच राहिली तर सोने आणि चांदी या दोन्ही मौल्यवान धातूंवर गुंतवणूकदारांचे लक्ष कायम राहण्याची शक्यता आहे.
सूचना: सोने-चांदीच्या किमतींमध्ये मोठी अस्थिरता असू शकते. कोणताही गुंतवणुकीचा निर्णय घेण्यापूर्वी आर्थिक सल्लागारांचा सल्ला घेणे आणि स्वतःचा जोखीम प्रोफाइल तपासणे आवश्यक आहे.
