Hartalika 2026: यंदा 14 सप्टेंबर पासून गणेशोत्सवाला सुरूवात होतेय. हरतालिका व्रत हे हिंदू धर्मातील विशेषतः महिलांकडून केले जाणारे महत्त्वाचे व्रत आहे. हे व्रत भाद्रपद शुक्ल तृतीया या दिवशी केले जाते. हरतालिका तृतीयेच्या उपवासाबाबत अनेक समजुती प्रचलित आहेत. हे व्रत पूर्ण करण्यासाठी आणि विशिष्ट परिस्थितीत पूर्ण करण्यासाठी धार्मिक नियम देखील सांगितले आहेत. याबाबत अनेकांना प्रश्न पडतो की, हरतालिका तृतीयाचा उपवास आयुष्यभर करणे आवश्यक आहे का? उपवासाचे नियम जाणून घेऊया.
विवाहित महिलांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे व्रत….(Hartalika 2026)
धार्मिक मान्यतेनुसार, हरतालिका तृतीयाचा उपवास विवाहित महिलांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. या दिवशी, महिला आपल्या पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी, सुखी वैवाहिक जीवनासाठी आणि अखंड सुदैवासाठी प्रार्थना करत पाण्याशिवाय उपवास करतात. एकदा हा उपवास सुरू केल्यावर तो आयुष्यभर पाळणे आवश्यक आहे, अशी समजूत आहे. जर काही कारणास्तव उपवास सुरू ठेवणे शक्य नसेल, तर त्याचे उद्यापन कसे करता येईल? हरतालिका तृतीयेच्या उपवासाचे नियम जाणून घेऊया.
हरतालिका व्रताचे धार्मिक महत्त्व
पंचांगानुसार, हरतालिका तृतीया भाद्रपद महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या तिसऱ्या दिवशी येते. असे मानले जाते की, देवी पार्वतीने भगवान शिवाला पती म्हणून मिळवण्यासाठी कठोर तपश्चर्या केली होती. या काळात, तिने वाळूपासून शिवलिंग निर्माण करून भगवान शिवाची पूजा केली. प्रसन्न होऊन, भगवान शिवाने तिला पत्नी म्हणून स्वीकारले. हरतालिका तीज हे दृढनिश्चय आणि अखंड सुदैवाचे प्रतीक आहे.
हरतालिका व्रत एकदा केले की आयुष्यभर करावे लागते का?
धार्मिक मान्यतेनुसार, कोणतेही मोठे व्रत देवाच्या साक्षीने केले जाते, त्यामुळे तो मध्येच सोडणे योग्य मानले जात नाही. शास्त्रानुसार, प्रत्येक व्यक्ती आपल्या क्षमतेनुसार आणि परिस्थितीनुसार पाण्याशिवाय किंवा फळे न खाता उपवास करण्याचा व्रत करू शकते. एकदा हरतालिका तृतीयेचा संकल्प केल्यावर, ते व्रत आयुष्यभर केले पाहिजे. काही मान्यतेनुसार, 13 वर्षे पूर्ण झाल्यावर हरतालिका तृतीयेचे उद्यापन करता येते. म्हणजेच, 13 वर्षांनंतर, विहित विधींनुसार उद्यापन करता येते. जर एखादी स्त्री खूप वयस्कर असेल किंवा आरोग्याच्या समस्यांमुळे उपवास करू शकत नसेल, तर तो उपवास सोडून दिला जाऊ शकतो.
एखादी स्त्री शारीरिक अक्षमतेमुळे उपवास करू शकत नसेल तर….
धार्मिक मान्यतेनुसार, जर एखादी स्त्री शारीरिक अक्षमतेमुळे उपवास करू शकत नसेल, तर तिची मुलगी, सून किंवा कुटुंबातील इतर कोणतीही विवाहित स्त्री ही परंपरा पुढे चालू ठेवू शकते. तथापि, ही व्यवस्था कुटुंबाच्या श्रद्धा आणि परंपरांवर अवलंबून असते.
संकल्प करण्यापूर्वी या गोष्टींचा विचार करा
हरतालिका तीजचा उपवास सुरू करण्यापूर्वी, व्यक्तीने आपली शारीरिक क्षमता आणि परिस्थिती विचारात घेतली पाहिजे. जर काही अपरिहार्य कारणामुळे नंतर नियम बदलावे लागले, तर आपल्या कौटुंबिक परंपरेनुसार एका पात्र पुरोहिताचा सल्ला घ्यावा.
हेही वाचा :
Ganesh Chaturthi 2026: आधी गणेशपूजा की हरतालिका पूजा? दोन्ही एकाच दिवशी, भाविकांमध्ये मोठा संभ्रम, योग्य तिथी, शुभ मुहूर्त, धार्मिक महत्त्व जाणून घ्याच…
(टीप : वरील सर्व बाबी एबीपी माझा केवळ माहिती म्हणून वाचक-प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचवत आहे. यातून एबीपी माझा कोणताही दावा करत नाही.)
