मे महिन्याच्या अखेरीस सुरू होणारा नौतपा हा वर्षातील सर्वात उष्ण काळ मानला जातो. या कडक उन्हात शरीराला थंडावा देण्यासाठी आजीबाईंच्या पोतडीतली लस्सी आणि पिठापासून बनणारी पारंपरिक रबडी खूप फायदेशीर ठरते. कमी साहित्यांत तयार होणारी ही थंडगार रबडी शरीराला ऊर्जा, गारवा आणि ताजेतवानेपणा देते.
अशा वेळी आपल्या आजीबाईंच्या पोतडीतली एक खास पारंपरिक रेसिपी शरीराला मोठा दिलासा देऊ शकते लस्सी आणि पिठापासून बनणारी थंडगार रबडी. ही रबडी केवळ चविष्ट नाही तर शरीराला आतून थंड ठेवण्याचे काम करते. गावाकडील अनेक घरांमध्ये आजही नौतपाच्या दिवसांत ही रेसिपी आवर्जून बनवली जाते. कमी साहित्य, कमी वेळ आणि जबरदस्त चव यामुळे ही रबडी प्रत्येकाच्या पसंतीस उतरते.(फोटो सौजन्य :- @iStock)
लस्सी आणि पिठाची पारंपरिक रबडी रेसिपी
लागणारे साहित्य
2 ग्लास ताजी लस्सी
2 मोठे चमचे गव्हाचे पीठ
1/2 कप गूळ किंवा साखर
1 चमचा तूप
1/2 चमचा वेलची पूड
थोडे बदाम, काजू आणि पिस्ता
काही केशराच्या काड्या
आवश्यकतेनुसार थंड पाणी
रबडी बनवण्याची सोपी पद्धत
1. पीठ भाजून घ्या
सर्वप्रथम एका जाड बुडाच्या कढईत तूप गरम करा. त्यात गव्हाचे पीठ घाला आणि मंद आचेवर हलक्या सोनेरी रंगाचे होईपर्यंत भाजा. यामुळे रबडीला छान सुगंध आणि चव येते.
2. लस्सीमध्ये गूळ मिसळा
एका मोठ्या भांड्यात ताजी लस्सी घ्या. त्यात गूळ किंवा साखर मिसळून व्यवस्थित ढवळा. गूळ वापरल्यास रबडी अधिक पौष्टिक आणि थंड गुणधर्माची बनते.
3. मिश्रण तयार करा
भाजलेले पीठ थोडे थंड झाल्यावर ते हळूहळू लस्सीमध्ये मिसळा. गाठी होणार नाहीत यासाठी सतत ढवळत राहा.
4. मंद आचेवर शिजवा
हे मिश्रण गॅसवर ठेवा आणि 5 ते 7 मिनिटे मंद आचेवर शिजवा. मिश्रण घट्ट होऊ लागले की गॅस बंद करा.
5. स्वाद वाढवा
शेवटी वेलची पूड, केशर आणि ड्रायफ्रूट्स घाला. रबडी पूर्ण थंड झाल्यावर फ्रिजमध्ये ठेवून गार करा.
6. थंडगार सर्व्ह करा
गार झालेली रबडी मातीच्या वाटीत सर्व्ह केल्यास तिची चव आणखी खुलते.
नौतपाच्या दिवसांत ही रबडी का फायदेशीर ठरते?
1. शरीराला नैसर्गिक थंडावा देते
लस्सीमध्ये असलेले प्रोबायोटिक्स आणि थंड गुणधर्म शरीरातील उष्णता कमी करतात. उन्हामुळे होणारी जळजळ कमी होते.
2. डिहायड्रेशनपासून बचाव
घामामुळे शरीरातील पाणी आणि मीठ कमी होते. ही रबडी शरीराला हायड्रेट ठेवते.
3. पोट शांत ठेवते
उन्हाळ्यात अपचन, आम्लपित्त आणि भूक न लागणे यांसारख्या समस्या वाढतात. लस्सीमुळे पचन सुधारते.
4. झटपट ऊर्जा मिळते
गूळ आणि गव्हाचे पीठ शरीराला ऊर्जा देतात. दिवसभर थकवा जाणवत नाही.
आजीबाईंच्या खास टिप्स
- रबडी बनवताना नेहमी ताजी आणि किंचित गोडसर लस्सी वापरा.
- आंबट लस्सी वापरल्यास चव बिघडू शकते.
- गूळ वापरल्यास शरीराला अधिक थंडावा मिळतो.
- थोडी बडीशेप पूड घातल्यास रबडी अधिक थंड गुणधर्माची बनते.
- मातीच्या भांड्यात ठेवली तर नैसर्गिक गारवा टिकून राहतो.
मुलांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वांसाठी उत्तम
बाजारातील कोल्ड ड्रिंक्स किंवा आइसक्रीमपेक्षा ही रबडी अधिक पौष्टिक आहे. यात कोणतेही कृत्रिम रंग किंवा प्रिझर्वेटिव्ह नसतात. त्यामुळे लहान मुलांनाही ही रबडी सुरक्षितपणे देता येते.
हेल्दी व्हर्जन कसे बनवाल?
- जर तुम्हाला हेल्दी पर्याय हवा असेल तर
- साखरेऐवजी गूळ वापरा
- कमी तूप वापरा
- ड्रायफ्रूट्सचे प्रमाण वाढवा
- गव्हाच्या पिठाऐवजी बाजरी किंवा ज्वारीचे पीठ वापरू शकता
लेखकाबद्दलमृणाल पाटीलमृणाल पाटील या महाराष्ट्र टाइम्स.कॉममध्ये कार्यरत असलेल्या अनुभवी पत्रकार आणि डिजिटल कंटेंट रायटर असून मीडिया क्षेत्रात त्यांना 11 वर्षांहून अधिक काळाचा अनुभव आहे. टेलिव्हिजन, डिजिटल मीडिया, प्रिंट पत्रकारिता आणि जनसंपर्क या विविध क्षेत्रांमध्ये काम करत त्यांनी विश्वसनीय,अभ्यासपूर्ण आणि वाचकाभिमुख लेखनाची भक्कम ओळख निर्माण केली आहे. मनोरंजन, लाइफस्टाईल, फिचर स्टोरीज, ट्रेंडिंग विषय आणि सेलिब्रिटी मुलाखती या विषयांवर सखोल माहिती देणारे लेखन हे त्यांचे प्रमुख कौशल्य आहे.
मृणाल यांनी ‘प्रहार’ वर्तमानपत्रामध्ये प्रवास आणि खाद्यसंस्कृती विषयावर साप्ताहिक लेखन केले आहे. विविध शहरांची संस्कृती, स्थानिक परंपरा आणि खाद्यवैशिष्ट्ये यावर आधारित त्यांच्या लेखांना वाचकांकडून उत्तम प्रतिसाद मिळाला आहे. ‘TV 9’ या प्रतिष्ठित न्यूज चॅनलसाठी त्यांनी अनेक नामांकित कलाकारांच्या मुलाखती घेतल्या असून मनोरंजन पत्रकारितेमध्ये त्यांनी भक्कम अनुभव मिळवला आहे. तसेच आकाशवाणी मुंबईसाठी ‘मन की बात’ या कार्यक्रमासाठी व्हॉइस ओव्हरचे काम करण्याचा अनुभव देखील त्यांच्या कार्यात महत्त्वपूर्ण ठरला आहे.
जनसंपर्क क्षेत्रात कार्यरत असताना त्यांनी 30 पेक्षा अधिक क्लायंट्सचे यशस्वीपणे व्यवस्थापन केले असून ब्रँड कम्युनिकेशन, कंटेंट स्ट्रॅटेजी आणि मीडिया समन्वय यामध्ये त्यांनी उल्लेखनीय कामगिरी केली आहे. सध्या महाराष्ट्र टाइम्समध्ये ट्रेंडिंग आणि लाईफस्टाईल विषयांवर संशोधनाधारित, अचूक आणि विश्वसनीय माहिती देणारे लेख लिहिणे ही त्यांची विशेष ओळख आहे. तथ्य पडताळणी, विश्वासार्ह स्रोतांचा वापर आणि वाचकांसाठी उपयुक्त माहिती सादर करण्यावर त्यांचा विशेष भर असतो.
लेखनासोबतच वाचन आणि सोलो ट्रॅव्हलिंग ही त्यांची आवड असून विविध ठिकाणांच्या संस्कृती, जीवनशैली आणि सामाजिक रचनेचा अभ्यास करण्यामध्ये त्यांना विशेष रस आहे. व्यायाम, हॉलिवूड चित्रपट आणि नव्या तंत्रज्ञानाविषयी माहिती मिळवणे हे देखील त्यांचे आवडते छंद आहेत. आपल्या अनुभव, संशोधन आणि निरीक्षणांच्या आधारे वाचकांना दर्जेदार, अचूक आणि विश्वासार्ह माहिती देण्याचा त्या सातत्याने प्रयत्न करतात.
शैक्षणिक पात्रता
मृणाल पाटील यांनी 2017-18 मध्ये मुंबई विद्यापीठातून मास्टर ऑफ आर्ट्स इन कम्युनिकेशन अँड जर्नालिझम (MACJ) पदवी प्राप्त केली आहे. डिजिटल मीडिया ट्रेंड्स, बदलती वाचक प्रवृत्ती आणि माहिती सादरीकरणाच्या आधुनिक पद्धतींचा त्या सातत्याने अभ्यास करतात.… आणखी वाचा
