India Pakistan Relation: भारत-पाकिस्तान संबंध सुधारण्यासाठी, दोन्ही देशांतील 117 प्रमुख व्यक्तींनी पंतप्रधान मोदी आणि पाकिस्तानी पंतप्रधान शहबाज शरीफ यांना पत्र लिहून, दक्षिण आशियामध्ये शांतता आणि विकासाचे वातावरण निर्माण करण्यासाठी संघर्षाऐवजी संवादाचा मार्ग निवडण्याचे आवाहन केले आहे. या 117 व्यक्तींमध्ये माजी अधिकारी, सामाजिक आणि राजकीय व्यक्तींचा समावेश आहे. भारताकडून जम्मू आणि काश्मीरचे माजी मुख्यमंत्री फारूक अब्दुल्ला, मेहबूबा मुफ्ती आणि आरजेडी खासदार मनोज झा यांच्यासह 61 व्यक्तींनी, तर पाकिस्तानकडून माजी परराष्ट्र मंत्री खुर्शीद महमूद कसुरी यांच्यासह 56 व्यक्तींनी या पत्रावर स्वाक्षरी केली आहे.
दोन्ही देशांमधील संवाद पुन्हा सुरू करावा
सद्यस्थिती: 25 डिसेंबर 2015 रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी नवाझ शरीफ यांना भेटण्यासाठी लाहोरला गेले होते. त्यानंतर, 2 जानेवारी 2016 रोजी झालेल्या पठाणकोट दहशतवादी हल्ल्यानंतर व्यापक द्विपक्षीय संवाद जवळजवळ थांबला.
जम्मू आणि काश्मीरसह सर्व विवादास्पद मुद्द्यांवर चर्चा करावी
सद्यस्थिती: 5 ऑगस्ट 2019 रोजी भारताने कलम 370 रद्द केले. यानंतर पाकिस्तानने द्विपक्षीय संवाद आणि राजनैतिक संबंध मर्यादित केले.
लष्करी तणाव कमी करणे
सद्यस्थिती: 25 फेब्रुवारी 2021 रोजी दोन्ही देशांनी नियंत्रण रेषेवर (LoC) 2003 चा शस्त्रसंधी करार पुन्हा स्थापित करण्यास सहमती दर्शवली. असे असूनही, अलीकडील दहशतवादी घटनांनंतर तणाव कायम आहे.
लोकांमधील संपर्क वाढवणे
सद्यस्थिती: 22 एप्रिल 2025 रोजी झालेल्या पहलगाम दहशतवादी हल्ल्यानंतर दोन्ही देशांनी नागरिकांच्या हालचालींवर कडक निर्बंध लादले आणि व्हिसा सेवा निलंबित केली.
सांस्कृतिक आणि शैक्षणिक संबंध सुधारणे
सद्यस्थिती: 18 सप्टेंबर 2016 (उरी हल्ला) नंतर, कलाकारांची देवाणघेवाण आणि बहुतेक सांस्कृतिक कार्यक्रम जवळजवळ थांबले आहेत. विद्यापीठांमधील सहकार्य देखील खूप मर्यादित आहे.
द्विपक्षीय क्रिकेट आणि इतर क्रीडा मालिका पुन्हा सुरू कराव्यात
सद्यस्थिती: भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील शेवटची द्विपक्षीय क्रिकेट मालिका 2012-13 मध्ये खेळली गेली होती. तेव्हापासून, दोन्ही संघ फक्त आयसीसी आणि आशिया कपसारख्या स्पर्धांमध्येच आमनेसामने आले आहेत.
दोन्ही देशांमध्ये हवाई सेवा पुन्हा सुरू करावी
सद्यस्थिती: 24 एप्रिल 2025 नंतर, दोन्ही देशांनी एकमेकांच्या विमानांसाठी आपली हवाई हद्द बंद केली. तेव्हापासून थेट विमानसेवा स्थगित करण्यात आली आहे.
व्हिसा प्रक्रिया सुलभ करावी
सद्यस्थिती: 24 एप्रिल 2025 नंतर, बहुतेक व्हिसा सेवा स्थगित करण्यात आल्या आणि अनेक नागरिकांना मायदेशी परतावे लागले.
उच्चायुक्तांची पुन्हा नियुक्ती करावी
सद्यस्थिती: ऑगस्ट 2019 मध्ये कलम 370 रद्द केल्यानंतर, पाकिस्तानने आपल्या उच्चायुक्तांना परत बोलावले. भारतानेही आपल्या उच्चायुक्तांना परत बोलावले. तेव्हापासून, दोन्ही देशांमध्ये पूर्णवेळ उच्चायुक्त नाहीत.
बस सेवा, कर्तारपूर कॉरिडॉर आणि अटारी-वाघा सीमा पुन्हा सुरू करावी
सद्यस्थिती: समझौता एक्सप्रेस आणि थार एक्सप्रेस ऑगस्ट 2019 पासून स्थगित करण्यात आल्या आहेत. दिल्ली-लाहोर बस सेवा देखील स्थगित आहे. अटारी-वाघा सीमेवरील सामान्य नागरी वाहतूक एप्रिल 2025 पासून स्थगित करण्यात आली आहे. 9 नोव्हेंबर 2019 रोजी सुरू झालेला कर्तारपूर कॉरिडॉर अलीकडील तणावामुळे अनेक वेळा प्रभावित झाला आहे.
इतर महत्वाच्या बातम्या
Operation Tutari Special Report : राज्यात ऑपरेशन तुतारी? शरद पवार गटात दोन मतप्रवाह
