Lord Jagannath: काय सांगता..भगवान जगन्नाथांनाही येतो ताप? चक्क 15 दिवस क्वारंटाईन? शतकानुशतकांची परंपरा जाणून थक्क व्हाल…

Lord Jagannath: जो या पृथ्वीतलावर जन्म घेतो, त्याला आयुष्यातील सुख-दु:खाप्रमाणे आजारांचा सामना देखील करावा लागतो. आणि ही सामान्य बाब आहे. पण तुम्ही कधी देव आजारी पडतो असं ऐकलंय का? किंवा देवाला कधी क्वारंटाईन म्हणजेच विलगीकरणात राहावे लागत असल्याचं ऐकलंय का, हे प्रश्न तुम्हाला थोडे विचित्र वाटू शकतात. पण या सर्व प्रश्नांचं उत्तर होय असे आहे. होय, देवही आजारी पडतो, त्यालाही ताप येतो आणि तोही माणसांप्रमाणे विलगीकरणात राहतो. आजकाल, विश्वाचे रक्षक, भगवान जगन्नाथ आजारी असून विलगीकरणात आहेत. जाणून घेऊया या शतकानुशतके चालत आलेल्या परंपरेबद्दल…

भगवान जगन्नाथ खरंच 15 दिवस आजारी पडतात? एकांतवासात जाण्याची परंपरा काय आहे? (Lord Jagannath)

विश्वाचे रक्षक म्हणून ओळखले जाणारे महाप्रभू जगन्नाथ 29 जूनपासून आजारी आहेत. ते सध्या विलगीकरणात (क्वारंटाईनमध्ये) असून राजवैद्यांकडून त्यांच्यावर उपचार सुरू आहेत. ज्येष्ठ पौर्णिमेला राजस्नान केल्यानंतर, भगवान जगन्नाथ आजारी पडले आणि 15 दिवसांसाठी विलगीकरणात गेले आहेत, काही वर्षांपूर्वी कोविड-19 महामारीच्या काळात तुम्ही ‘क्वारंटाईन’ हा शब्द ऐकला असेल. मात्र, भारतात ही परंपरा शतकानुशतके पाळली जात आहे. दरवर्षी स्वतः भगवान जगन्नाथांना पूर्ण पंधरा दिवस विलगीकरणात ठेवले जाते.

शाही स्नानानंतर ताप का येतो?

जगन्नाथ पुरीची जगप्रसिद्ध रथयात्रा 16 जुलै रोजी होणार आहे. पुरी तसेच देशभरातील विविध ठिकाणी भव्य रथयात्रा आयोजित केल्या जातील. पुरीच्या उदाहरणाचे अनुसरण करून, मध्य प्रदेशातील दमोहमध्ये या सर्व प्राचीन श्रद्धा आणि परंपरांचे पूर्णपणे पालन केले जात आहे. दमोहमध्ये, भगवान सध्या 15 दिवसांपासून आजारी असून त्यांच्यावर उपचार सुरू आहेत.

भगवंतांना ताप कशामुळे येतो?

भगवान जगन्नाथांच्या आजारामागे अनेक पौराणिक कथा आहेत. एका मान्यतेनुसार, ज्येष्ठ पौर्णिमेच्या दिवशी, भगवान जगन्नाथ, त्यांचे थोरले बंधू बलभद्र आणि बहीण सुभद्रा यांना 108 कलशांतील पवित्र पाण्याने भव्य स्नान घातले जाते. या भव्य स्नानानंतर, भगवंतांना तीव्र ताप येतो. त्यानंतर ते 15 दिवस विश्रांती घेतात, ज्याला ‘अनसर’ किंवा ‘अनवसर’ काळ म्हणून ओळखले जाते. दुसऱ्या एका आख्यायिकेनुसार, भगवान प्रसिद्ध चंदन तलावात स्नान करण्यासाठी जातात. ज्येष्ठ महिन्याच्या तीव्र उष्णतेत जेव्हा ते पाण्यातून बाहेर येतात, तेव्हा इतर कोणत्याही माणसाप्रमाणे त्यांनाही उष्माघाताचा त्रास होतो. उष्माघाताचा त्रास झाल्यानंतर, वैद्य त्यांना विश्रांती घेण्याचा सल्ला देतात. त्यांना दररोज औषध म्हणून विशेष काढे आणि औषधे दिली जातात.

साधे अन्न आणि लापशीचा प्रसाद…

याबाबत अनेक आख्यायिका आहेत की देव आपल्या भक्तांप्रमाणे जगू लागतो. रथयात्रेच्या 15 दिवस आधी झालेला त्यांचा आजार हे त्यांच्या मानवी वागणुकीचे उत्तम उदाहरण आहे. आता, जेव्हा भगवान आजारी आहेत, तेव्हा दमोहसह देशभरातील सर्व ठिकाणी या संपूर्ण प्रक्रियेचे पालन केले जात आहे, जिथे रथयात्रा नियोजित आहे. या आजारपणात, भगवानांना त्यांचा आवडता 56 भोग दिला जात नाही. त्याऐवजी, त्यांना आजारी व्यक्तीला दिल्या जाणाऱ्या प्रकारचे साधे अन्न आणि लापशी दिली जाते.

बरे झाल्यावर भगवंत भक्तांच्या घरी राहायला जातात…

असे मानले जाते की, 15 दिवस विलगीकरणात राहिल्यानंतर, भगवान आषाढ महिन्याच्या पहिल्या दिवशी पूर्णपणे बरे होतात. यानंतर, दुसऱ्या दिवशी (दूज), ते रथावर स्वार होऊन भक्तांना दर्शन देण्यासाठी शहराचा दौरा करतात. पंधरा दिवसांच्या आजारपणामुळे, भगवान महाप्रभूंना मंदिरातील एकांत आवडत नाही. त्यामुळे, शहराचा दौरा करून ते थेट मुख्य मंदिरात परत येत नाहीत. त्यांच्या आजारपणामुळे कोणीही भक्त दुःखी नाही ना, याची खात्री करण्यासाठी ते प्रत्येक भक्ताला भेट देतात. यानंतर, ते काही दिवस गुंडीचा मंदिरात राहतात आणि भक्तांच्या भक्तीचा आनंद घेतात. शास्त्रानुसार, या रथयात्रेत रथ ओढणे अत्यंत लाभदायक असून सर्व पापांचा नाश करते.

भगवान जगन्नाथ 16 जुलै रोजी शहर दौऱ्यावर निघतील…

भारत देश हा आपल्या धर्म आणि संस्कृतीशी घट्ट जोडलेला आहे. याचा सर्वात मोठा साक्षीदार म्हणजे वार्षिक रथयात्रा, जिथे महाप्रभूंचे दर्शन घेण्यासाठी लाखो भक्त गर्दी करतात. दमोहमध्ये, भगवान जगन्नाथ 16 जुलै रोजी शहर दौऱ्यावर निघतील, ज्यासाठी भव्य रथ तयार केले जात आहेत. भक्तगण भजनं गाऊन प्रभूंच्या आरोग्यासाठी प्रार्थना करत आहेत.

हेही वाचा :