Chatur Maas 2026: चातुर्मास येतोय! भगवान विष्णु योगनिद्रेत, पुढचे 4 महिने ‘या’ देवी-देवतांकडे विश्वाचा कारभार? ‘ही’ कार्ये वर्जित, धार्मिक महत्त्व जाणून थक्क व्हाल…

Chatur Maas 2026: वैदिक पंचांगानुसार, 15 जूनच्या दिवशी म्हणजेच सोमवती अमावस्येला अधिक मासाची सांगता झाली आहे. आषाढ महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील एकादशीला देवशयनी एकादशी म्हणतात. या दिवसापासून चातुर्मासास प्रारंभ होते, मान्यतेनुसार जगाचे पालनहार भगवान विष्णु चार महिन्यांसाठी निद्रावस्थेत जातात. चातुर्मास देवशयनी एकादशीला सुरू होतो आणि देवउठनी एकादशीपर्यंत चालतो. यंदा चातुर्मास 119 दिवसांचा असेल…

चातुर्मास कधीपासून सुरू होतोय? (Chatur Maas 2026)

सुरुवात: 25 जुलै, 2026 (शनिवार) – आषाढ महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील देवशयनी एकादशीला चातुर्मास सुरू होतो.

समाप्ती: 20 नोव्हेंबर 2026 (शुक्रवार) – कार्तिक महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील देवउठनी एकादशीला (प्रबोधिनी एकादशीला) चातुर्मास समाप्त होतो.

देवशयनी एकादशीनंतर, भगवान विष्णू चार महिन्यांच्या योगनिद्रेत जातात, त्यामुळे प्रश्न असा निर्माण होतो की, या काळात जगाचे रक्षण कोण करते आणि कोणत्या देवतांची पूजा करावी?

चातुर्मासात विश्वाचे नियंत्रक भगवान विष्णू योगनिद्रेत…या काळात जगाचं रक्षण कोण करतं?

धार्मिक मान्यतेनुसार, देवशयनी एकादशीनंतर, चातुर्मास सुरू होतो. धार्मिक मान्यतेनुसार, आषाढ शुक्ल एकादशीपासून कार्तिक शुक्ल एकादशीपर्यंत चार महिने शुभ कार्ये करण्यास मनाई आहे. या महिन्यांत, विश्वाचे नियंत्रक असलेले भगवान विष्णू योगनिद्रेत असतात. त्यामुळे, हा काळ तपश्चर्या, उपवास, ध्यान आणि संयमाचा मानला जातो. या काळात प्रवास, विवाह आणि गृहप्रवेश यांसारखी शुभ कार्ये करू नयेत. आरोग्याच्या दृष्टीनेही हा काळ महत्त्वाचा आहे, कारण पावसाळ्यात मानवी पचनशक्ती कमकुवत होते, तसेच पाणी आणि हवेतील जीवाणूंची वाढ होते. जेव्हा भगवान विष्णू निद्रावस्थेत असतात, तेव्हा असे म्हटले जाते की, भगवान शिव विश्वाचा कारभार सांभाळतात. याव्यतिरिक्त, या काळात इतर अनेक देवतांचीही पूजा केली जाते…

श्रावण महिना (Shravan Month)

धार्मिक मान्यतेनुसार, चातुर्मासाचा पहिला महिना असलेला श्रावण, शिवभक्तीसाठी सर्वात शुभ काळ मानला जातो. हा महिना भगवान शिवाला अत्यंत प्रिय आहे. या काळात, भक्त शिवलिंगाला पाणी, दूध आणि बेलपत्र अर्पण करून त्याची पूजा करतात. या महिन्यात 16 सोमवारचा उपवास सुरू होतो. याव्यतिरिक्त, श्रावण महिन्यात शिव सहस्रनाम, रुद्राभिषेक आणि शिवलिंगाची पूजा देखील केली जाते.

भाद्रपद महिना (Bhadrapad Month)

धार्मिक मान्यतेनुसार, चातुर्मासाचा दुसरा महिना असलेला भाद्रपद, भगवान गणेश आणि भगवान कृष्णाच्या पूजेसाठी महत्त्वपूर्ण आहे. श्री कृष्ण जन्माष्टमी आणि गणेश चतुर्थी यांसारखे प्रमुख सण या महिन्यात येतात. या महिन्यात लोकांनी भगवान गणेश आणि भगवान कृष्णाची पूजा करणे आवश्यक मानले असते.

अश्विन महिना (Ashwin Month)

धार्मिक मान्यतेनुसार, शारदीय नवरात्रीचा उत्सव अश्विन महिन्यात साजरा केला जातो. देवी दुर्गेच्या नऊ रूपांची पूजा करण्याची प्रथा आहे. देवीचे भक्त नऊ दिवस उपवास करतात.

कार्तिक महिना (Kartik Month)

धार्मिक मान्यतेनुसार, कार्तिक हा चातुर्मासाचा शेवटचा महिना असून तो सर्वात शुभ मानला जातो. देवूठनी एकादशीला भगवान विष्णूची योगनिद्रा संपते आणि सर्व शुभ कार्यांची सुरुवात होते. दिवाळी, गोवर्धन पूजा आणि भाई दूज यांसारखे महत्त्वाचे सण या महिन्यात साजरे केले जातात.

‘या’ देवतांचीही पूजा केली जाते…

धार्मिक मान्यतेनुसार, या चार महिन्यांत भगवान विष्णू, श्रीराम आणि बजरंगबली, सूर्यदेव, वरुणदेव आणि भगवान वामन यांची पूजा केल्याने विशेष लाभ मिळतो. या काळात लोकांनी ब्रह्मचर्य पाळावे, सत्संगांना उपस्थित राहावे, भगवद्गीता ऐकावी आणि दानधर्म करावा. यामुळे देवाचा आशीर्वाद मिळतो.

हेही वाचा