भारताचा शेजारी देश चीन आता आपल्या देशातील माणसांसारख्या दिसणाऱ्या ‘ह्युमनॉइड रोबोट्स’साठी एक विशेष डिजिटल ओळख यंत्रणा सुरू करत आहे, ज्याप्रमाणे भारतातील नागरिकांसाठी ‘आधार कार्ड’ महत्त्वाचे आहे, त्याच धर्तीवर या रोबोट्सना देखील एक युनिक आयडी (Unique ID) नंबर दिला जाईल, ज्यावरून त्यांची अधिकृत ओळख पटेल. चला तर मग पुढे जाणून घेऊया.

जसे भारतीय नागरिकांना आधार कार्ड अधिकृत ओळख म्हणून दिले जाते. अशा प्रकारे रोबोट्सना चीनमध्येही अधिकृत मान्यता मिळेल. हुबेईमधील काही रोबोट्सना त्यांचा स्वतःचा अधिकृत युनिक आयडी कार्ड नंबर दिला जाईल. AI कार्ड नंबर मिळवणारे हे रोबोट देशातील पहिले रोबोट ठरणार आहेत. मानवाप्रमाणेच अधिकारी रोबोच्या हालचालींचाही आयुष्यभर मागोवा घेता यावा यासाठी हे केले जात आहे.
युनिक कार्ड नंबर 29 अक्षरांचा
ऑनलाइन मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, युनिक आयडी कार्ड नंबर 29 अक्षरांचा असेल. या कोडमध्ये रोबोटची ब्रँड राष्ट्रीयता, उत्पादक, उत्पादन मॉडेल, अनुक्रमांक क्रमांक, हार्डवेअर वैशिष्ट्ये, बुद्धिमत्ता पातळी आणि फॅक्टरी रेकॉर्ड यासारख्या तपशीलांचा समावेश आहे. चीनच्या ह्युमनॉइड रोबोटिक्स उद्योगाच्या वेगवान वाढीवर तसेच या रोबोट्सच्या कार्यावर लक्ष ठेवणे हा त्याचा उद्देश आहे.
फॉलोअप घेण्यास सक्षम असाल
वुहानमधील हुबेई ह्युमनॉइड रोबोट इनोव्हेशन सेंटरच्या नेतृत्वात या प्रकल्पाचे नेतृत्व केले जात आहे. कारण चीन फॅक्टरी आणि व्यावसायिक क्षेत्रात ह्युमनॉइड रोबोट्सचा वापर सातत्याने वाढवत आहे. चीनच्या नागरिकांच्या आयडी नंबरप्रमाणेच प्रत्येक रोबोटला एक युनिक आयडेंटिफिकेशन कोड मिळेल. पण यात 11 अतिरिक्त वर्ण असतील. चायना डेलीच्या अहवालानुसार, हा डिजिटल आयडी प्लॅटफॉर्म आयुष्यभर रोबोटच्या देखभाल इतिहास आणि कामगिरीचा मागोवा घेऊ शकतो.
इनोव्हेशन सेंटरच्या मते, प्रत्येक रोबोटचा स्वतःचा युनिक आयडेंटिफिकेशन नंबर (ID) असेल. या नंबरच्या माध्यमातून एका ठिकाणी बसून रोबोटचे भाग किती जीर्ण झाले आहेत, त्याची बॅटरी कशी आहे आणि ती किती अचूकपणे काम करत आहे हे पाहता येणार आहे. अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की या नोंदीमुळे बिघाड झाल्यास काय करावे हे ठरविण्यात आणि देखभालीची परिस्थिती सुधारण्यास मदत होऊ शकते.
‘ही’ व्यवस्था का सुरू केली जात आहे?
वेगवान वाढ असूनही, या उद्योगाला अजूनही तांत्रिक मानकांमध्ये सुरक्षा देखरेख आणि डेटा एक्सचेंजसाठी एकसमान चौकटीचा अभाव यासारख्या आव्हानांचा सामना करावा लागत आहे.
या उणिवांवर मात करून मोठ्या प्रमाणावर उच्च दर्जाच्या विकासाला चालना देणे हा या नव्या प्रणालीचा उद्देश आहे.
चायना डेलीच्या वृत्तानुसार, ही प्रणाली बिघाड, डेटाशी संबंधित जोखीम किंवा ऑपरेशनल घटनांची परिस्थिती वेगवान करेल आणि देखरेख प्रणालीतही सुधारणा करू शकेल.
उद्योग डेटा दर्शवितो की 2025 मध्ये जगभरातील ह्युमनॉइड रोबोट्सची शिपमेंट सुमारे 17,000 युनिट्सपर्यंत पोहोचली. 140 हून अधिक उत्पादक आणि सुमारे 14,400 युनिट्ससह चीनचा सर्वाधिक वाटा आहे, जो जगभरातील एकूण उत्पादनाच्या सुमारे 84.7 टक्के आहे.
