Ayatollah Ali Khamenei: इराणचे माजी सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांना अखेरचा निरोप देण्यासाठी तेहरानच्या ग्रँड मसल्लात लाखो लोक जमले. शिया परंपरेनुसार काळे कपडे घातलेल्या लोकांनी छाती बडवून शोक व्यक्त केला. या सोहळ्यादरम्यान, त्यांनी “रक्त सांडेल,” “अमेरिकेचा नाश होवो,” आणि “बदला, बदला” अशा गगनभेदी घोषणा दिल्या. खामेनी यांच्या अंत्यविधीला तेहरानमध्ये 3 जुलै रोजी सुरुवात झाली असून ती 9 जुलैपर्यंत सुरू राहील. शुक्रवारी झालेल्या या सोहळ्याला 100 हून अधिक देशांचे प्रतिनिधी उपस्थित होते. तथापि, रशिया, चीन, भारत आणि तुर्की यांसारख्या देशांच्या सर्वोच्च नेत्यांनी या सोहळ्यात भाग घेतला नाही. इराणने निमंत्रण देऊनही, त्यांनी आपले कनिष्ठ प्रतिनिधी पाठवले. दरम्यान, अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दावा केला आहे की, अमेरिकेने खामेनी यांच्या अंत्यविधीसाठी इराणला एका आठवड्याची सूट दिली आहे. ट्रम्प यांनी सांगितले की, त्यांनी मानवतावादी दृष्टिकोनातून असे केले आहे. हा सोहळा संपल्यानंतर इराणला अमेरिकेच्या अटींचे तत्काळ पालन करावे लागेल.
देशवासियांनी काळा रंगच का परिधान केला?
शिया मुस्लिम परंपरेमध्ये काळा रंग हा दुःख आणि शोकाचे (Mourning) प्रतीक मानला जातो. एखाद्या व्यक्तीच्या निधनानंतर दुःख व्यक्त करण्यासाठी काळे कपडे घालण्याची तिथे पद्धत आहे. अयातुल्ला खामेनी यांच्या हत्येला ‘धार्मिक हौतात्म्य’ (Martyrdom) म्हणून पाहिले जात आहे. त्यामुळे त्यांच्याबद्दल आदर आणि दुःख व्यक्त करण्यासाठी लोकांनी धार्मिक परंपरेनुसार काळे कपडे परिधान केले होते. सर्वांनी एकाच रंगाचे (काळे) कपडे घालून आपण सर्व एकत्र आहोत हे दाखवण्याचा प्रयत्न केला. तसेच, शत्रुराष्ट्रांविरोधात आपला निषेध आणि आक्रमकता दर्शवण्यासाठीही या रंगाचा वापर केला गेला.
खामेनींची अंत्ययात्रा या पाच शहरांमधून जाईल
1. तेहरान, सत्तेचे केंद्र. अंत्ययात्रा तेहरानच्या ग्रँड मसल्ला येथून सुरू होईल. येथे प्रमुख धार्मिक कार्यक्रम, सरकारी समारंभ आणि शुक्रवारची नमाज आयोजित केली जाते. राष्ट्रपती भवन, संसद, न्यायपालिका आणि लष्करी मुख्यालय यांसारखी सर्व प्रमुख सत्ताकेंद्रे तेहरानमध्ये आहेत.
2. कोम, शिया शिक्षणाचे एक प्रमुख केंद्र. कोम हे इराणमधील सर्वात मोठे धार्मिक शिक्षण केंद्र आहे. येथे प्रमुख शिया मदरसे आहेत, जिथे अनेक प्रमुख धार्मिक नेते घडले आहेत. फातिमा मासुमेह यांचा दर्गा हे देखील शिया मुस्लिमांसाठी सर्वात पवित्र स्थळांपैकी एक मानले जाते. खामेनींची येथील भेट ही त्यांच्या धार्मिक नेतृत्वाला दिलेला सन्मान मानली जाते.
3. कर्बला, हौतात्म्याचे प्रतीक. इराकी शहर कर्बला हे शिया मुस्लिमांसाठी सर्वात पवित्र ठिकाणांपैकी एक आहे. येथे इमाम हुसेन यांचा दर्गा आहे. इमाम हुसेन यांचे हौतात्म्य ही शिया इतिहासातील सर्वात मोठी घटना मानली जाते. त्यामुळे, कर्बला येथील कार्यक्रम खामेनींचा त्याग, संघर्ष आणि चिकाटीचा संदेश देईल.
4. नजफ, शिया शिक्षणाचे एक प्रमुख केंद्र
इराकी शहर नजफ हे इमाम अली यांच्या दर्ग्यासाठी प्रसिद्ध आहे. हे जगातील शिया शिक्षण आणि धार्मिक नेत्यांचे सर्वात मोठे केंद्र मानले जाते. येथे अंतिम आदरांजली वाहण्याचा उद्देश हा आहे की, खामेनींचा प्रभाव केवळ इराणपुरता मर्यादित नसून तो संपूर्ण शिया जगात पसरलेला होता हे दाखवून देणे.
5. मशहद: अंत्यविधी येथे पार पडेल. अंतिम थांबा इराणचे सर्वात पवित्र शहर मशहद असेल. येथे इमाम रझा यांचा दर्गा आहे, जे दरवर्षी लाखो यात्रेकरूंना आकर्षित करते. खामेनींचा जन्मही मशहदमध्येच झाला होता आणि त्यांनी आपले बालपणही तिथेच घालवले. त्यामुळे, त्यांना याच शहरात दफन केले जाईल.
गेल्या 24 तासांतील 5 प्रमुख घडामोडी
- अयातुल्ला खामेनी यांचे पार्थिव तेहरानमधील इमाम खोमेनी ग्रँड मशिदीत आणण्यात आले. अनेक देशांचे प्रतिनिधी त्यांच्या अंत्यविधीला उपस्थित होते. अली खामेनी यांची 14 महिन्यांची नात, मुलगी, पत्नी आणि जावई यांनाही अखेरचा निरोप दिला जाणार आहे.
- खामेनी यांच्या अंत्यविधीसाठी तेहरानच्या रस्त्यांवर लष्कर आणि पोलीस दलाची मोठी तैनाती करण्यात आली आहे. सर्व प्रमुख रस्ते, चौक आणि सरकारी इमारतींच्या बाहेर लष्कर आणि पोलीस दल तैनात आहे. लष्करी वाहने मुख्य रस्त्यांवर पहारा देत आहेत.
- खामेनी यांच्या अंत्यविधीला उपस्थित राहणाऱ्या लोकांसाठी तेहरानमध्ये मोफत मेट्रो आणि सरकारी बसची सोय करण्यात आली होती. हॉटेलच्या भाड्यावर 50 टक्के सवलत आणि शाळा व मशिदींमध्ये निवासाची व्यवस्थाही करण्यात आली होती. इतर शहरांमधून लोकांना आणण्यासाठी विशेष रेल्वेगाड्याही चालवण्यात आल्या होत्या.
- अली खामेनींची अंत्ययात्रा प्रथम इराणमधील तेहरान आणि कोम, त्यानंतर इराकमधील कर्बला आणि नजफमधून जाईल. अखेरीस 9 जुलै रोजी मशहद येथे त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार केले जातील.
- कतारने म्हटले आहे की, खामेनींच्या अंत्यसंस्कारानंतर अमेरिका-इराण चर्चेची पुढील फेरी पुन्हा सुरू होईल. इराणने आयएईएला (IAEA) फोर्डो, नतान्झ आणि इस्फाहान येथील अणुऊर्जा प्रकल्पांची पाहणी करण्यास परवानगी नाकारली आहे.
इतर महत्वाच्या बातम्या
Ashwini Bhide Special Report : अश्विनी भिंडेंना शिवसेनेकडून टार्गेट, भाजप-ठाकरे गटाचा एकच सूर
